संस्कृत

काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ।

महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम् ॥

3.37

लिप्यन्तरण

kāma eṣa krodha eṣa rajoguṇasamudbhavaḥ |

mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam ||

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

श्रीभगवानले भन्नुभयो: रजोगुणबाट उत्पन्न यो काम हो, यही क्रोध हो; यो सर्वभक्षी र महापापी छ। यसैलाई यहाँ शत्रु जान।

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

कृष्ण अर्जुनले सोधेको शक्तिको नाम लिनुहुन्छ। त्यो काम अर्थात् कामना हो, र कामना रोकिँदा त्यो क्रोध बन्छ। दुवै रजस्, अर्थात् बेचैन आवेगको गुणबाट उत्पन्न हुन्छन्। कामनालाई महाशन, अर्थात् कहिल्यै तृप्त नहुने ठूलो भक्षक, र महापाप्मा, अर्थात् गलत कामको ठूलो स्रोत भनिएको छ। कृष्ण यसलाई यस संसारमा शत्रु भन्नुहुन्छ। उत्तरले गलत कामको कारण भाग्य वा बाहिरी शक्तिमा होइन, व्यक्तिभित्रै देखाउँछ। यसले समस्यालाई कठिन बनाउँछ, तर आत्मसंयमद्वारा यसको सामना गर्न सकिन्छ भन्ने पनि बुझाउँछ।

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08