श्लोक 2.49
दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय ।
बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः ॥
लिप्यन्तरण
dūreṇa hyavaraṃ karma buddhiyogāddhanañjaya |
buddhau śaraṇamanviccha kṛpaṇāḥ phalahetavaḥ ||
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अनुवाद
हे धनञ्जय, फलका लागि गरिने कर्म बुद्धियोगभन्दा धेरै तल्लो हो। बुद्धिको शरण लेऊ; फलका लागि कर्म गर्नेहरू दयनीय हुन्छन्।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
कृष्ण परिणामको चाहनाले चलेको कर्मलाई बुद्धियोग, अर्थात् बुझाइको योगसँग तुलना गर्नुहुन्छ। पहिलो धेरै तल्लो हो। उहाँ अर्जुनलाई बुद्धिको शरण लिन आग्रह गर्नुहुन्छ, र परिणामका लागि मात्र कर्म गर्नेहरूलाई कृपण अर्थात् दयनीय वा सङ्कीर्ण मनका भन्नुहुन्छ। यो शब्दले अध्यायको सुरुमा अर्जुनले आफूबारे गरेको वर्णनको सम्झना दिलाउँछ, जहाँ उनले कार्पण्य अर्थात् मनको दीनताको कुरा गरेका थिए। श्लोकले कोमलतासाथ सङ्केत गर्छ कि त्यस अवस्थाको उपचार मानिस किन कर्म गर्छ भन्ने स्पष्ट बुझाइमा छ।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08