संस्कृत

श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।

अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥

15.9

लिप्यन्तरण

śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca |

adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate ||

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

कान, आँखा, छाला, जिब्रो र नाक, अनि मनको अधिष्ठान गरेर यसले विषयहरूको सेवन गर्छ।

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

यो श्लोकले भित्र बस्ने आत्मा संसारसँग भेट्ने साधनहरूको नाम लिन्छ: कान, आँखा, छाला, जिब्रो र नाक, मनसहित। यिनमा भर परेर यसले इन्द्रियविषय अनुभव गर्छ। वर्णन सोझो छ, तर अध्यायको तर्कका लागि महत्त्वपूर्ण छ। अनुभव प्रकृतिका इन्द्रियमार्फत हुन्छ, भने अनुभव गर्ने तिनको पछाडि उभिन्छ। यो भिन्नताले अर्का श्लोकको तयारी गर्छ, जसले किन थोरै मानिसले मात्र आफूभित्रको यो उपस्थिति याद गर्छन् भनी सोध्छ।

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08