श्लोक 1.42
सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥
लिप्यन्तरण
saṅkaro narakāyaiva kulaghnānāṃ kulasya ca |
patanti pitaro hyeṣāṃ luptapiṇḍodakakriyāḥ ||
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अनुवाद
यो सङ्करले कुल नाश गर्नेहरू र कुल दुवैलाई नरकमा पुर्याउँछ, किनभने पिण्ड र जलको तर्पण रोकिएपछि तिनका पितृहरू पतित हुन्छन्।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
अर्जुन पितृकर्मको आधार लिन्छन्। वैदिक परम्परामा सन्तानले दिवङ्गत पुर्खा अर्थात् पितृहरूलाई धान्न भातका पिण्ड र जल अर्पण गर्थे। वंश टुटेर यी संस्कार रोकिए पुर्खाहरूले आफ्नो स्थान गुमाएर पतित हुन्छन् भन्ने विश्वास थियो। त्यसैले अर्जुनको दृष्टिमा युद्धको हानि अगाडिका पुस्तामा मात्र होइन, पछाडिका पुस्तासम्म पुग्छ। यो श्लोकले देखाउँछ कि उनको तर्क उनको संस्कृतिको धार्मिक जीवनमा कति गहिरो जरा गाडेको छ, जहाँ जीवित र मृतहरू कर्तव्यले बाँधिएका थिए।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08