संस्कृत

श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।

तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥

कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।

1.27

लिप्यन्तरण

śvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi |

tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvānbandhūnavasthitān ||

kṛpayā parayāviṣṭo viṣīdannidamabravīt |

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

दुवै सेनामा ससुराहरू र शुभचिन्तकहरू पनि थिए। ती सबै आफन्त उभिएको देखेर गहिरो करुणाले भरिएका कुन्तीपुत्र विषादमा डुब्दै बोले।

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

सूची ससुरा र शुभचिन्तकहरूमा टुङ्गिन्छ, र सञ्जय भन्छन् कि यी नाताहरू दुवै सेनामा उस्तै छन्। यहाँ कुन्तीपुत्र भनिएका अर्जुनलाई गहिरो करुणा (कृपा) ले समात्छ र उनी उदास भएर बोल्न थाल्छन्। विषीदन् अर्थात् निराशामा डुब्नु भन्ने शब्दले नै यस अध्यायलाई परम्परागत नाम दिन्छ: अर्जुनविषादयोग। उनको प्रतिक्रियालाई पहिले करुणा भनिनु अर्थपूर्ण छ: जे जति सीमा भए पनि, उनको पतन आफ्नो डरबाट होइन, अरूप्रतिको चिन्ताबाट सुरु हुन्छ।

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08