संस्कृत

एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।

सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥

1.24

लिप्यन्तरण

evamukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata |

senayorubhayormadhye sthāpayitvā rathottamam ||

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

सञ्जयले भने: हे भारत, गुडाकेशले यसरी भनेपछि हृषीकेशले त्यो उत्तम रथलाई दुवै सेनाको बीचमा लगेर उभ्याए,

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

सञ्जय फेरि वर्णन सुरु गर्छन्। अर्जुनलाई गुडाकेश भनिएको छ, अर्थात् निद्रा जितेको, जुन उनको सजगता र अनुशासनको चिनो हो। कृष्णलाई फेरि इन्द्रियका स्वामी हृषीकेश भनिएको छ। यी दुई नाम सँगै उपयुक्त छन्: निद्रालाई जितेको र इन्द्रियलाई वशमा राख्ने। कृष्ण भनेबमोजिम रथलाई दुवै सेनाबीचको खुला मैदानमा लैजान्छन्। वाक्य अर्को श्लोकमा जारी रहन्छ, जहाँ कृष्णका छोटा शब्दले अर्जुनको ध्यान आफन्ततिर मोड्नेछन्।

Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08