श्लोक 8.4
अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।
अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥
लिप्यंतर
adhibhūtaṃ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam |
adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṃ vara ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
नाशवंत अस्तित्व हे अधिभूत आहे, आणि पुरुष हे अधिदैव आहे. हे देहधारी श्रेष्ठा, या देहात अधियज्ञ मीच आहे.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
कृष्ण उरलेल्या संज्ञांचे अर्थ सांगतो. अधिभूत म्हणजे क्षर भाव, म्हणजे बदलणारे, नष्ट होणारे भौतिक अस्तित्व. सर्व भौतिक वस्तू आणि शरीरे यात येतात. अधिदैव म्हणजे पुरुष, म्हणजे विश्वव्यापी चेतन तत्त्व, ज्याला काही भाष्यकार हिरण्यगर्भ किंवा विश्वाचे अधिष्ठाता चैतन्य मानतात. आणि अधियज्ञ म्हणजे स्वतः कृष्ण, जो प्रत्येक शरीरात अंतर्यामी म्हणून राहतो आणि सर्व कर्मांचा, सर्व यज्ञांचा स्वीकार करतो. देहभृतां वर, म्हणजे देहधारींमध्ये श्रेष्ठ, असे अर्जुनाला संबोधणे त्याच्या पात्रतेची प्रशंसा आहे.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08