श्लोक 6.3
आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।
योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥
लिप्यंतर
ārurukṣormuneryogaṃ karma kāraṇamucyate |
yogārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇamucyate ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
योगावर आरूढ होऊ इच्छिणाऱ्या मुनीसाठी कर्म हे साधन म्हटले आहे. योगावर आरूढ झाल्यावर त्याच मुनीसाठी शम हे साधन म्हटले आहे.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
कृष्ण साधनेच्या दोन टप्प्यांचे वर्णन करतो. आरुरुक्षु, म्हणजे योगाच्या शिखरावर चढू इच्छिणारा, त्याच्यासाठी कर्म हे साधन आहे. निःस्वार्थ कर्माने मन शुद्ध होते. योगारूढ, म्हणजे जो शिखरावर पोहोचला आहे, त्याच्यासाठी शम, म्हणजे शांती, मनाची स्थिरता, हे साधन आहे. येथे भाष्यकारांत मतभेद आहे: काही म्हणतात योगारूढ झाल्यावर कर्म सोडावे, तर काही म्हणतात की कर्म चालूच राहते पण शांती हा त्याचा आधार बनतो. पर्वत चढण्याची प्रतिमा साधनेच्या क्रमिक स्वरूपाची सुंदर अभिव्यक्ती आहे.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08