श्लोक 4.1
इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥
लिप्यंतर
imaṃ vivasvate yogaṃ proktavānahamavyayam |
vivasvānmanave prāha manurikṣvākave'bravīt ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
श्रीभगवान म्हणाले: हा अविनाशी योग मी विवस्वानाला सांगितला; विवस्वानाने तो मनूला सांगितला, आणि मनूने तो इक्ष्वाकूला दिला.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
चौथ्या अध्यायाची सुरुवात एका आश्चर्यकारक विधानाने होते. कृष्ण म्हणतो की हा योग नवा नाही; तो अनादी काळापासून चालत आलेला आहे. विवस्वान म्हणजे सूर्यदेव, मनू हा मानवजातीचा आदिपुरुष, आणि इक्ष्वाकू हा सूर्यवंशाचा पहिला राजा, ज्या वंशात पुढे राम जन्मले. ही गुरुशिष्य परंपरा दाखवते की गीतेची शिकवण एका प्राचीन ज्ञानसाखळीचा भाग आहे. विशेष म्हणजे ही परंपरा राजांची आहे, संन्याशांची नव्हे. यावरून कर्मयोग हा राज्यकारभार करणाऱ्या, सक्रिय जीवन जगणाऱ्यांचा मार्ग आहे, हे पुन्हा अधोरेखित होते.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08