श्लोक 2.5
गुरूनहत्वा हि महानुभावान्
श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके ।
हत्वार्थकामांस्तु गुरूनिहैव
भुञ्जीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान् ॥
लिप्यंतर
gurūnahatvā hi mahānubhāvān
śreyo bhoktuṃ bhaikṣyamapīha loke |
hatvārthakāmāṃstu gurūnihaiva
bhuñjīya bhogān rudhirapradigdhān ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
या महात्म्या गुरूंना मारण्यापेक्षा या लोकात भिक्षा मागून जगणेही श्रेयस्कर आहे. स्वार्थासाठी उभे असले तरी त्यांना मारले, तर येथे मी उपभोगणारे प्रत्येक सुख रक्ताने माखलेले असेल.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
अर्जुन क्षत्रियासाठी सर्वात अपमानास्पद मानली जाणारी गोष्ट, भिक्षा, स्वीकारण्यास तयार आहे. गुरुवधापेक्षा तेच बरे असे तो म्हणतो. अर्थकामान् या शब्दाचे दोन अर्थ लावले जातात: गुरू स्वतःच्या स्वार्थासाठी कौरवांच्या बाजूने उभे आहेत, किंवा गुरूंना मारून मिळणारे भोग अर्थ आणि कामाचे असतील. दोन्ही वाचनांत रक्ताने माखलेल्या सुखाची प्रतिमा भयंकर आहे. अर्जुनाला विजयाचे सुख नव्हे, तर त्या सुखामागील अपराधभाव दिसतो. हा श्लोक अर्जुनाच्या नैतिक संवेदनशीलतेचे खोल दर्शन घडवतो.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08