श्लोक 18.39
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।
निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥
लिप्यंतर
yadagre cānubandhe ca sukhaṃ mohanamātmanaḥ |
nidrālasyapramādotthaṃ tattāmasamudāhṛtam ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
जे सुख आरंभी आणि परिणामीही आत्म्याला मोहित करते आणि निद्रा, आळस व प्रमाद यांतून उत्पन्न होते, ते तामस म्हटले जाते.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
तामस सुख आरंभी आणि शेवटी दोन्हीकडे आत्म्याला मोहात टाकते. ते झोप, आळस आणि निष्काळजीपणातून येते. ही मंदपणाची सोय आहे, जी ना आता खरा आनंद देते ना पुढे काही हित. हा श्लोक सुखाचे त्रिविध चित्र पूर्ण करतो, आणि अध्यायात आधी सुरू झालेली वर्गीकरणांची दीर्घ मालिकाही. या सर्वांमध्ये सत्त्व हा मुक्तीकडच्या प्रवासाला सर्वोत्तम आधार देणारा गुण म्हणून मांडला आहे, जरी अंतिम ध्येय तिन्हींच्या पलीकडे आहे.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08