श्लोक 17.19
मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥
लिप्यंतर
mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ |
parasyotsādanārthaṃ vā tattāmasamudāhṛtam ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
मूढ आग्रहाने, स्वतःला पीडा देऊन किंवा दुसऱ्याचा नाश करण्यासाठी जे तप केले जाते, त्याला तामस म्हणतात.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
तप तामस असते जेव्हा ते मूर्ख किंवा मोहग्रस्त हट्टातून उपजते, स्वतःचा छळ करते, किंवा दुसऱ्याला हानी पोहोचवण्याचे लक्ष्य ठेवते. हे सर्वांत काळोखे रूप आहे, जिथे शिस्त एकतर आंधळी असते किंवा विध्वंसक. अध्यायात आधी टीका केलेल्या उग्र आत्मपीडेची ती आठवण करून देते. इतरांवर सत्ता मिळवण्यासाठी केलेल्या साधनांचेही हा श्लोक सूचन करतो. असे प्रयत्न कितीही तीव्र असले तरी ते अज्ञानाचे आहेत आणि मुक्तीपासून दूर नेतात, हे श्रीकृष्ण स्पष्ट करतात.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08