श्लोक 15.16
द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥
लिप्यंतर
dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca |
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭastho'kṣara ucyate ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
या लोकात क्षर आणि अक्षर असे दोन पुरुष आहेत. सर्व प्राणी क्षर आहेत; कूटस्थाला अक्षर म्हणतात.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
श्रीकृष्ण पुरुषाविषयी (पुरुष) त्रिविध शिकवण मांडतात. जगात दोन प्रकार आहेत: क्षर, म्हणजे नाशवंत, ज्यात बदलणारे आणि लयाला जाणारे सर्व प्राणी येतात; आणि अक्षर, म्हणजे अविनाशी, ज्याचे वर्णन कूटस्थ, म्हणजे ऐरणीसारखा स्थिर, असे केले आहे. भाष्यकारांनी अक्षराचा अर्थ वैयक्तिक आत्मा, अव्यक्त प्रकृती, किंवा सत्याचा न बदलणारा पैलू असा लावला आहे. हा श्लोक पुढील दोन श्लोकांची तयारी करतो, जे दोन्हींच्या पलीकडील तिसऱ्या आणि सर्वोच्च पुरुषाचे नाव घेतात.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08