श्लोक 15.1
ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥
लिप्यंतर
ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam |
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
श्रीभगवान म्हणाले: ज्याची मुळे वर आणि फांद्या खाली आहेत असा एक अविनाशी अश्वत्थ वृक्ष आहे असे म्हणतात. वेदांचे छंद ही त्याची पाने आहेत, आणि जो त्याला जाणतो तो वेद जाणतो.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
श्रीकृष्ण अध्यायाची सुरुवात युक्तिवादाने नव्हे तर प्रतिमेने करतात. अश्वत्थ, म्हणजे पवित्र पिंपळ, उलटा कल्पिला आहे: त्याची मुळे वर सर्वोच्च स्रोतात आहेत आणि फांद्या खाली जगात पसरल्या आहेत. वेदांची सूक्ते ही त्याची पाने आहेत, जी त्यातील जीवनाचे पोषण आणि रक्षण करतात. त्याला अविनाशी म्हणणे एखाद्या एका वृक्षाकडे नव्हे तर जगातील अस्तित्वाच्या, संसाराच्या (संसार), अखंड प्रवाहाकडे निर्देश करते. मागील अध्यायात गुणांचे (गुण) वर्णन केल्यावर श्रीकृष्ण आता ते विणत असलेल्या संपूर्ण जाळ्याचे एकच चित्र देतात, आणि ते समजणे हाच वेद जाणण्याचा खरा अर्थ आहे असे सांगतात.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08