श्लोक 1.20
अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥
लिप्यंतर
atha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ |
pravṛtte śastrasampāte dhanurudyamya pāṇḍavaḥ ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
तेव्हा हे राजा, शस्त्रे चालू होण्याच्या बेतात असताना धृतराष्ट्रपुत्रांना व्यूहात उभे पाहून कपिध्वज पांडुपुत्राने आपले धनुष्य उचलले,
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
येथे कथेचा केंद्रबिंदू अर्जुनाकडे वळतो. त्याला कपिध्वज म्हटले आहे, कारण त्याच्या रथावरील ध्वजावर वानराचे, परंपरेनुसार हनुमानाचे, चिन्ह आहे. शस्त्रे चालू होण्याच्या क्षणी तो धनुष्य उचलतो, म्हणजे लढण्यास तो पूर्णपणे सज्ज आहे. हे महत्त्वाचे आहे, कारण थोड्याच वेळात हाच अर्जुन धनुष्य खाली ठेवणार आहे. सुरुवातीला त्याच्या मनात कोणतीही शंका नाही. पुढे येणारा संभ्रम भ्याडपणातून नव्हे, तर आप्तांना प्रत्यक्ष पाहिल्यानंतर उमटलेल्या भावनांमधून येतो.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08