श्लोक 1.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥
लिप्यंतर
pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ |
pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
भाषांतर
हृषीकेशाने पांचजन्य शंख फुंकला, धनंजयाने देवदत्त, आणि भयंकर कर्मे करणाऱ्या वृकोदराने पौंड्र नावाचा महाशंख फुंकला.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
स्पष्टीकरण
प्रत्येक वीराच्या शंखाला स्वतःचे नाव आहे, जसे प्रत्येक योद्ध्याला स्वतःची ओळख. हृषीकेश म्हणजे इंद्रियांचा स्वामी, कृष्णाचे एक अर्थपूर्ण नाव, जे गीतेच्या पुढील इंद्रियनिग्रहाच्या शिकवणीची पूर्वसूचना देते. धनंजय म्हणजे धन जिंकणारा अर्जुन. वृकोदर म्हणजे लांडग्यासारखे पोट असलेला, भीमाचे टोपणनाव, त्याच्या प्रचंड भुकेचा आणि शक्तीचा निर्देश करणारे. पांचजन्य, देवदत्त, पौंड्र ही नावे पौराणिक कथांशी जोडलेली आहेत. नावांचा हा थाट वीरकाव्याची परंपरा जपतो.
Sanskrit System यांचे · यंत्र मसुदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08