സംസ്കൃതം

एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तप ।

न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह ॥

2.9

ലിപ്യന്തരണം

evamuktvā hṛṣīkeśaṃ guḍākeśaḥ parantapa |

na yotsya iti govindamuktvā tūṣṇīṃ babhūva ha ||

Sanskrit System എഴുതിയത് · യന്ത്ര കരട് · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

വിവർത്തനം

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: പരന്തപനായ ഗുഡാകേശൻ ഹൃഷീകേശനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യില്ല എന്നു ഗോവിന്ദനോടു പറഞ്ഞ് മൗനിയായി.

Sanskrit System എഴുതിയത് · യന്ത്ര കരട് · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

വ്യാഖ്യാനം

സഞ്ജയൻ രംഗം വിവരിക്കാൻ മടങ്ങിവരുന്നു. ഉറക്കത്തെ ജയിച്ചവനായ ഗുഡാകേശൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന അർജുനൻ താൻ യുദ്ധം ചെയ്യില്ലെന്നു കൃഷ്ണനോടു പ്രഖ്യാപിച്ച് മൗനിയാകുന്നു. ഈ വിശേഷണം അർത്ഥഗർഭമാണ്: ജാഗരൂകനായ യോദ്ധാവ് ഒരു നിശ്ചലതയിലെത്തിയിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൗനം വാദങ്ങളുടെ അവസാനം കുറിക്കുന്നു. പറയാനുള്ളതെല്ലാം പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു; ഇനി സംവാദം കൃഷ്ണനെ കാത്തിരിക്കുന്നു. ഇതിഹാസത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടിൽ ഇതു കേൾക്കുന്ന ധൃതരാഷ്ട്രർ യുദ്ധം നടക്കില്ലെന്ന് ആശിച്ചേക്കാം; കൃഷ്ണൻ പറയാൻ പോകുന്നതിന് ഇതു പിരിമുറുക്കം കൂട്ടുന്നു.

Sanskrit System എഴുതിയത് · യന്ത്ര കരട് · claude-opus-5-5 · 2026-11-08