സംസ്കൃതം

विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।

रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ॥

2.59

ലിപ്യന്തരണം

viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ |

rasavarjaṃ raso'pyasya paraṃ dṛṣṭvā nivartate ||

Sanskrit System എഴുതിയത് · യന്ത്ര കരട് · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

വിവർത്തനം

വിഷയങ്ങളെ ആഹരിക്കാത്ത ദേഹിയിൽനിന്ന് വിഷയങ്ങൾ അകന്നുപോകുന്നു, എന്നാൽ അവയോടുള്ള രുചി ശേഷിക്കുന്നു; പരമമായതിനെ ദർശിക്കുമ്പോൾ ആ രുചിയും അകലുന്നു.

Sanskrit System എഴുതിയത് · യന്ത്ര കരട് · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

വ്യാഖ്യാനം

കൃഷ്ണൻ സൂക്ഷ്മമായ ഒരു നിരീക്ഷണം നടത്തുന്നു. ദേഹി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ ആഹാരമായി നൽകുന്നതു നിർത്തുമ്പോൾ വിഷയങ്ങൾ അകന്നുപോകുന്നു; എന്നാൽ അവയോടുള്ള രുചി അഥവാ ആസക്തി (രസം) ശേഷിക്കുന്നു. പരമമായതിനെ ദർശിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ആ രുചിയും മറയുന്നത്. ബാഹ്യനിയന്ത്രണം മാത്രം അപൂർണ്ണമാണെന്ന് ഈ ശ്ലോകം സമ്മതിക്കുന്നു. ഉപവാസമോ വർജ്ജനമോ വിഷയങ്ങളെ നീക്കാം, എന്നാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആർത്തിയെ നീക്കില്ല. ആഴമേറിയ ഒരു സംതൃപ്തി കണ്ടെത്തുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥസ്വാതന്ത്ര്യം വരുന്നത്; അതിനു മുന്നിൽ പഴയ ആഗ്രഹങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി അലിഞ്ഞുപോകുന്നു.

Sanskrit System എഴുതിയത് · യന്ത്ര കരട് · claude-opus-5-5 · 2026-11-08