ശ്ലോകം 1.40
कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥
ലിപ്യന്തരണം
kulakṣaye praṇaśyanti kuladharmāḥ sanātanāḥ |
dharme naṣṭe kulaṃ kṛtsnamadharmo'bhibhavatyuta ||
Sanskrit System എഴുതിയത് · യന്ത്ര കരട് · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
വിവർത്തനം
കുലം നശിക്കുമ്പോൾ പുരാതനമായ കുലധർമ്മങ്ങൾ നശിക്കുന്നു; ധർമ്മം നശിക്കുമ്പോൾ അധർമ്മം കുലത്തെ മുഴുവൻ കീഴടക്കുന്നു.
Sanskrit System എഴുതിയത് · യന്ത്ര കരട് · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
വ്യാഖ്യാനം
അർജുനൻ വാദം സമൂഹത്തിലേക്കു വികസിപ്പിക്കുന്നു. കുലങ്ങൾ നശിക്കുമ്പോൾ തലമുറകളായി കൈമാറിവന്ന ആചാരങ്ങളും കർത്തവ്യങ്ങളുമായ കുലധർമ്മം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. താങ്ങിനിർത്താൻ ധർമ്മമില്ലാതാകുമ്പോൾ കുലം അധർമ്മത്തിന്, അവ്യവസ്ഥയ്ക്ക്, അടിപ്പെടുന്നു. ഇതിഹാസലോകത്ത് മതജീവിതത്തിന്റെയും സാമൂഹികജീവിതത്തിന്റെയും വാഹകമായിരുന്നു കുടുംബം; അതിനാൽ അതിന്റെ നാശം ജീവനഷ്ടത്തെക്കാൾ വലുതായിരുന്നു. തന്റെ കാലത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നിന്നാണ് അർജുനൻ സംസാരിക്കുന്നത്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരുതൽ വ്യക്തികളിൽ ഒതുങ്ങാതെ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തുടർച്ചയിലേക്കും നീളുന്നുവെന്ന് ഈ ശ്ലോകം കാണിക്കുന്നു.
Sanskrit System എഴുതിയത് · യന്ത്ര കരട് · claude-opus-5-5 · 2026-11-08