संस्कृत

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप ।

कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥

18.41

लिप्यन्तरण

brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca parantapa |

karmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavairguṇaiḥ ||

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

हे परन्तप, ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आ शूद्र सभक कर्म ओकर स्वभाव सँ उत्पन्न गुणक अनुसार विभक्त कयल गेल अछि।

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

श्रीकृष्ण सामाजिक व्यवस्था दिस मुड़ैत छथि। ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आ शूद्र, अपन समयक समाजक चारि वर्ण, सभक कर्तव्य प्रत्येक व्यक्तिक स्वभाव सँ उपजल गुणक अनुसार बाँटल गेल अछि। श्लोक कर्तव्य केँ गुणक सिद्धान्त सँ जोड़ैत अछि। एकर अर्थ पर परम्परा आ आधुनिक पाठक मे गम्भीर मतभेद अछि: किछु एकरा जन्म पर आधारित व्यवस्था मानैत छथि, आन एकरा व्यक्तिक स्वभाव आ योग्यता पर आधारित बुझैत छथि। श्लोकक अपन बल स्वभाव आ गुण पर अछि।

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08