संस्कृत

कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।

धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥

1.40

लिप्यन्तरण

kulakṣaye praṇaśyanti kuladharmāḥ sanātanāḥ |

dharme naṣṭe kulaṃ kṛtsnamadharmo'bhibhavatyuta ||

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अनुवाद

कुलक नाश भेला सँ कुलक सनातन धर्म नष्ट भऽ जाइत अछि, आ धर्मक नाश भेला पर अधर्म सम्पूर्ण कुल केँ दबा लैत अछि।

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

अर्जुन आब कुलनाशक सामाजिक परिणामक वर्णन आरम्भ करैत छथि। जखन कुलक नाश होइत अछि, तखन ओकर सनातन कुलधर्म, अर्थात् पीढ़ी सँ चलि आबि रहल परम्परा, नष्ट भऽ जाइत अछि। आ जखन धर्म (धर्म) नष्ट होइत अछि, तखन अधर्म सम्पूर्ण कुल केँ घेरि लैत अछि। अर्जुन अपन समयक मूल्य सभक भीतर सँ बजैत छथि, आ ई श्लोक देखबैत अछि जे हुनक चिन्ता मात्र व्यक्ति धरि सीमित नहि, परम्पराक निरन्तरता धरि पसरल अछि।

Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08