サンスクリット

न रूपमस्येह तथोपलभ्यते

नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा ।

अश्वत्थमेनं सुविरूढमूलं

असङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥

15.3

翻字

na rūpamasyeha tathopalabhyate

nānto na cādirna ca sampratiṣṭhā |

aśvatthamenaṃ suvirūḍhamūlaṃ

asaṅgaśastreṇa dṛḍhena chittvā ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

त्याचे खरे रूप येथे दिसत नाही, ना त्याचा अंत, ना आदी, ना त्याचा आधार. खोलवर रुजलेल्या या अश्वत्थाला असंगरूप दृढ शस्त्राने तोडून,

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

श्रीकृष्ण मान्य करतात की वृक्षाच्या आतून त्याचा संपूर्ण आकार दिसू शकत नाही: तो कुठे सुरू होतो, कुठे संपतो, कशावर टिकलेला आहे हे कोणालाच सापडत नाही. म्हणूनच ते सुचवत असलेला प्रतिसाद सैद्धांतिक नसून व्यावहारिक आहे. वृक्ष मजबूत कुऱ्हाडीने तोडायचा आहे, आणि ती कुऱ्हाड म्हणजे असंग, अनासक्ती. वाक्य पुढील श्लोकात चालू राहते, म्हणून तोडणे ही केवळ पहिली पायरी आहे. ही प्रतिमा अर्जुनाला आधी जगाचे पूर्ण स्पष्टीकरण देण्याऐवजी त्याच्यावरील पकड सैल करायला सांगते.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08