詩節 14.4
सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः ।
तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥
翻字
sarvayoniṣu kaunteya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ |
tāsāṃ brahma mahadyonirahaṃ bījapradaḥ pitā ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
हे कौंतेया, सर्व योनींमध्ये जी जी रूपे उत्पन्न होतात, त्यांची महद्ब्रह्म ही योनी आहे आणि बीज देणारा पिता मी आहे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
श्रीकृष्ण ही प्रतिमा प्रत्येक सजीव रूपापर्यंत विस्तारतात. माणसे, पशू किंवा वनस्पती, कोणत्याही योनीतून जन्मणाऱ्या देहांची अंतिम योनी महद्ब्रह्म आहे, आणि बीज देणारे पिता ते आहेत. म्हणजे प्रत्येक जीवाची माता एकच आणि पिताही एकच. हा श्लोक सर्व प्राण्यांमधील नात्याला वैश्विक आधार देतो. आपल्या नातलगांना मारण्याच्या शोकाने संवाद सुरू करणाऱ्या अर्जुनासाठी तो कुटुंबाची कल्पना सर्व जीवसृष्टीपर्यंत विस्तारतो. प्रकृतीतून जन्मलेले प्राणी कसे बांधले जातात हे सांगणाऱ्या पुढील श्लोकाची मांडणीही तो करतो.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08