詩節 11.8
न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा ।
दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥
翻字
na tu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā |
divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram ||
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
翻訳
पण तू तुझ्या या डोळ्यांनी मला पाहू शकणार नाहीस. मी तुला दिव्य दृष्टी देतो; माझे ईश्वरी योगसामर्थ्य पाहा.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
解説
अर्जुनाला अजून काहीच का दिसले नाही ते श्रीकृष्ण स्पष्ट करतात. सामान्य मानवी डोळे विश्वरूप पाहू शकत नाहीत, म्हणून श्रीकृष्ण त्याला दिव्य चक्षू, म्हणजे दिव्य दृष्टी देतात. दर्शनाविषयी हा श्लोक महत्त्वाचा मुद्दा मांडतो: ते अर्जुनाने प्रयत्नाने मिळवलेले नसून त्याची पाहण्याची क्षमताच बदलणारी देणगी आहे. काही वाचक दिव्य दृष्टीला शब्दशः एक इंद्रियशक्ती मानतात, तर काही आंतरिक अंतर्दृष्टीचे उघडणे मानतात. कसेही असले तरी दिव्य पाहण्यासाठी वेगळ्या प्रकारचे पाहणे लागते. धृतराष्ट्राला युद्धाचे वर्णन सांगता यावे म्हणून निवेदक संजयालाही अशीच देणगी मिळालेली आहे.
Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08