サンスクリット

किरीटिनं गदिनं चक्रहस्तं

इच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव ।

तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन

सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥

11.46

翻字

kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastaṃ

icchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva |

tenaiva rūpeṇa caturbhujena

sahasrabāho bhava viśvamūrte ||

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

翻訳

मुकुट धारण केलेले, हातात गदा आणि चक्र असलेले तुम्हाला मी पूर्वीसारखेच पाहू इच्छितो. हे सहस्रबाहो, हे विश्वमूर्ते, त्याच चतुर्भुज रूपाने प्रकट व्हा.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

解説

अर्जुन त्याला हवे असलेले रूप नेमके सांगतो: मुकुटधारी, गदा आणि चक्र धारण केलेले, चार भुजांचे. ही विष्णूंची पारंपरिक प्रतिमा आहे, आणि त्यामुळे वाचक पेचात पडले आहेत, कारण महाकाव्यात श्रीकृष्ण सामान्यतः अर्जुनाला दोन भुजांच्या मानवी रूपात दिसतात. काही वाचकांच्या मते ही विनंती पूर्ण मानवी रूपापूर्वी आधी सौम्य दिव्य रूपासाठी आहे; इतर चतुर्भुज रूपाला श्रीकृष्णांचे स्वतःचे खरे रूप मानतात, जे अर्जुनाने कदाचित आधी पाहिले असेल. कसेही असले तरी विरोध तीव्र आहे: अर्जुन सहस्रबाहू विश्वरूपाला संबोधून त्याला जवळ जाता येईल अशा चतुर्भुज रूपात येण्याची विनंती करतो.

Sanskrit System 作 · 機械による下書き · claude-opus-5-5 · 2026-11-08