श्लोक 2.64
रागद्वेषविमुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियैश्चरन् ।
आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति ॥
लिप्यंतरण
rāgadveṣavimuktaistu viṣayānindriyaiścaran |
ātmavaśyairvidheyātmā prasādamadhigacchati ||
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अनुवाद
परंन्तु अपने अधीन किए हुए अन्तःकरण वाला साधक अपने वश में की हुई, राग-द्वेष रहित इन्द्रियों द्वारा विषयों में विचरण करता हुआ अन्तःकरण की प्रसन्नता को प्राप्त होता है
मूल तालिका से · +1 और
परन्तु अपने को वश में रखने वाला व्यक्ति, राग-द्वेष से मुक्त और अपने अधीन इन्द्रियों से विषयों के बीच विचरते हुए भी, प्रसन्नता को प्राप्त करता है।
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · +1 और
शब्दार्थ
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
अब श्रीकृष्ण उल्टा मार्ग बताते हैं। जो व्यक्ति अपने को वश में रखता है, वह राग-द्वेष से मुक्त और अपने अधीन इन्द्रियों से विषयों के बीच विचरता है। ऐसा व्यक्ति प्रसाद, अर्थात् निर्मलता और प्रसन्नता, को प्राप्त करता है। यह श्लोक स्पष्ट करता है कि आदर्श संसार से भाग जाना नहीं है। ज्ञानी विषयों के बीच रहता है और इन्द्रियों का उपयोग करता है, पर पसन्द और नापसन्द से धकेला नहीं जाता। यही संतुलित सहभागिता शान्ति लाती है।
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08