શ્લોક 2.49
दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय ।
बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः ॥
લિપ્યંતર
dūreṇa hyavaraṃ karma buddhiyogāddhanañjaya |
buddhau śaraṇamanviccha kṛpaṇāḥ phalahetavaḥ ||
Sanskrit System દ્વારા · મશીન મુસદ્દો · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
અનુવાદ
હે ધનંજય, ફળ માટે કરેલું કર્મ બુદ્ધિયોગ કરતાં ઘણું ઊતરતું છે. તું બુદ્ધિનું શરણ લે; ફળ માટે કર્મ કરનારા દયાપાત્ર છે.
Sanskrit System દ્વારા · મશીન મુસદ્દો · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
સમજૂતી
શ્રીકૃષ્ણ ફળની ઇચ્છાથી પ્રેરિત કર્મને બુદ્ધિયોગ, એટલે સમજણના યોગ, સાથે સરખાવે છે. પહેલું ઘણું ઊતરતું છે. તેઓ અર્જુનને બુદ્ધિનું શરણ લેવા કહે છે, અને માત્ર ફળ માટે કર્મ કરનારાઓને કૃપણ, એટલે દયાપાત્ર કે સંકુચિત મનવાળા, કહે છે. આ શબ્દ અધ્યાયની શરૂઆતમાં અર્જુને પોતાના માટે કહેલા કાર્પણ્ય, એટલે ભાવની દરિદ્રતા, ની યાદ અપાવે છે. શ્લોક હળવેથી સૂચવે છે કે એ દશાનો ઉપાય કોઈ શા માટે કર્મ કરે છે તેની સ્પષ્ટ સમજણમાં રહેલો છે.
Sanskrit System દ્વારા · મશીન મુસદ્દો · claude-opus-5-5 · 2026-11-08