સંસ્કૃત

प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च ।

एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव ॥

13.1

લિપ્યંતર

prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva kṣetraṃ kṣetrajñameva ca |

etadveditumicchāmi jñānaṃ jñeyaṃ ca keśava ||

Sanskrit System દ્વારા · મશીન મુસદ્દો · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

અનુવાદ

અર્જુને કહ્યું: હે કેશવ, પ્રકૃતિ અને પુરુષ, ક્ષેત્ર અને ક્ષેત્રજ્ઞ, જ્ઞાન અને જ્ઞેય, આ બધું હું સમજવા ઇચ્છું છું.

Sanskrit System દ્વારા · મશીન મુસદ્દો · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

સમજૂતી

તેરમો અધ્યાય અર્જુન દ્વારા છ શબ્દોનાં નામ લેવાથી શરૂ થાય છે, જે તે સમજવા માગે છે: પ્રકૃતિ અને પુરુષ, ક્ષેત્ર અને ક્ષેત્રજ્ઞ, જ્ઞાન અને જ્ઞેય. ગીતાની ઘણી પ્રાચીન હસ્તપ્રતોમાં આ શ્લોક મળતો નથી, અને કેટલીક પરંપરાઓ અધ્યાયની શરૂઆત કૃષ્ણના વચનથી કરે છે; તેથી શ્લોકોની ગણતરીમાં ફેર પડે છે. ગમે તે હોય, આ પ્રશ્ન અધ્યાયની રૂપરેખા આપે છે. ભક્તિ પછી હવે ચર્ચા શરીર, ચેતના અને જગતના સ્વભાવ તરફ વળે છે.

Sanskrit System દ્વારા · મશીન મુસદ્દો · claude-opus-5-5 · 2026-11-08