શ્લોક 1.10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥
લિપ્યંતર
aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam |
paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam ||
Sanskrit System દ્વારા · મશીન મુસદ્દો · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
અનુવાદ
ભીષ્મ દ્વારા રક્ષાયેલું આપણું બળ અપાર છે, જ્યારે ભીમ દ્વારા રક્ષાયેલું તેમનું બળ મર્યાદિત છે.
Sanskrit System દ્વારા · મશીન મુસદ્દો · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
સમજૂતી
આ શ્લોક અપર્યાપ્ત અને પર્યાપ્ત એ બે શબ્દો પર ટકેલો છે, જેનો અર્થ અમર્યાદિત અને મર્યાદિત પણ થાય, અને અપૂરતું અને પૂરતું પણ થાય. એક રીતે વાંચીએ તો દુર્યોધન ગર્વ કરે છે કે તેની સેના વિશાળ છે અને પાંડવ સેના નાની છે. બીજી રીતે વાંચીએ તો તે સ્વીકારે છે કે વૃદ્ધ ભીષ્મ હેઠળની તેની સેના અપૂરતી છે, જ્યારે ભીમ હેઠળની તેમની સેના પૂરતી છે. બંને અર્થ લાંબા સમયથી માન્ય રહ્યા છે, અને આ દ્વિઅર્થ પ્રસંગને અનુરૂપ છે. શબ્દો આત્મવિશ્વાસભર્યા લાગે, પણ મન શાંત નથી.
Sanskrit System દ્વારા · મશીન મુસદ્દો · claude-opus-5-5 · 2026-11-08