Sanskrit

अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा

गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।

अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि

कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥

15.2

Transliteration

adhaścordhvaṃ prasṛtāstasya śākhā

guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ |

adhaśca mūlānyanusantatāni

karmānubandhīni manuṣyaloke ||

Von Sanskrit System · Maschineller Entwurf · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

Anvaya (Prosa-Wortfolge)

तस्य शाखाः अधः च ऊर्ध्वं प्रसृताः गुणप्रवृद्धाः विषयप्रवालाः, अधः च मनुष्यलोके कर्मानुबन्धीनि मूलानि अनुसन्ततानि।

Von Sanskrit System · Maschineller Entwurf · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

Erläuterung

बिम्बः विस्तार्यते। शाखाः अधः ऊर्ध्वं च प्रसृताः, नीचासु उच्चासु च योनिषु जन्मानि सूचयन्ति। ताः त्रिभिः गुणैः पोष्यन्ते, तासां कोमलाः प्रवालाः विषयाः, ये मनः लोभयन्ति। अधः मनुष्यलोके अपि मूलानि विस्तृतानि, कर्मभिः अनुबद्धानि, वासनारूपाणि इति प्रायः व्याख्यायते। अतः वृक्षः मनुष्यस्य कर्मभिः एव पुनः पुनः दृढः भवति।

Von Sanskrit System · Maschineller Entwurf · claude-opus-5-5 · 2026-11-08