Vers 13.22
पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान् ।
कारणं गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्मसु ॥
Transliteration
puruṣaḥ prakṛtistho hi bhuṅkte prakṛtijānguṇān |
kāraṇaṃ guṇasaṅgo'sya sadasadyonijanmasu ||
Von Sanskrit System · Maschineller Entwurf · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
Anvaya (Prosa-Wortfolge)
पुरुषः हि प्रकृतिस्थः प्रकृतिजान् गुणान् भुङ्क्ते, अस्य सदसद्योनिजन्मसु गुणसङ्गः कारणम्।
Von Sanskrit System · Maschineller Entwurf · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
Erläuterung
बन्धः कथम् उत्पद्यते इति भगवान् व्याचष्टे। प्रकृतौ स्थितः पुरुषः प्रकृतिजान् गुणान् अनुभवति। एतत् स्वयं दोषः न, किन्तु पुरुषः गुणेषु सज्जति, सुखदुःखाभ्यां तादात्म्यं करोति, अयं सङ्गः शुभाशुभयोनिषु जन्मनः कारणम्। अतः बन्धस्य मूलं प्रकृतिः न, आसक्तिः। सङ्गत्यागेन एव मुक्तिः इति अग्रे स्पष्टम्।
Von Sanskrit System · Maschineller Entwurf · claude-opus-5-5 · 2026-11-08