43 shlokas
- 1
यत्पृथिव्या अनामृतं संबभूव त्वे सचा
तद् अग्निर् अग्नये ददत्तस्मिन्न् आधीयतामयम्
इतिप्रभृतिना तेन रुचा रुचम् अशीथा इत्यन्तेन भूर्भुवो ऽङ्गिरसां त्वा देवानां व्रतेनादधानीत्य् आङ्गिरसो ब्राह्मण आदधीत
भृगूणां त्वेति भार्गवो भृग्वङ्गिरसां त्वेति भार्गवाङ्गिरस आदित्यानां त्वा देवानाम् इत्य् अन्ये
अग्नेष्ट्वा देवस्येति च
इन्द्रस्य त्वेति राजन्यो मनोष्ट्वेति वैश्य ऋभूणां त्वेति रथकार आछदि त्वेति सर्वेषाम्
yatpṛthivyā anāmṛtaṃ saṃbabhūva tve sacā
tad agnir agnaye dadattasminn ādhīyatāmayam
itiprabhṛtinā tena rucā rucam aśīthā ityantena bhūrbhuvo 'ṅgirasāṃ tvā devānāṃ vratenādadhānīty āṅgiraso brāhmaṇa ādadhīta
bhṛgūṇāṃ tveti bhārgavo bhṛgvaṅgirasāṃ tveti bhārgavāṅgirasa ādityānāṃ tvā devānām ity anye
agneṣṭvā devasyeti ca
indrasya tveti rājanyo manoṣṭveti vaiśya ṛbhūṇāṃ tveti rathakāra āchadi tveti sarveṣām
- 2
उभावाधानमन्त्रान् आदधानीत्य् अध्वर्युर् आदध इति यजमानः
ubhāvādhānamantrān ādadhānīty adhvaryur ādadha iti yajamānaḥ
- 3
ज्वलन्तम् आधायेषे राये रमस्वेत्य् अभिमन्त्र्य सारस्वतौ त्वोत्सौ प्रावताम् इत्यन्तेनाग्ना आयूंषि पवस इति तिसृभिस्तिस्र आश्वत्थीः समिध आदधाति
jvalantam ādhāyeṣe rāye ramasvety abhimantrya sārasvatau tvotsau prāvatām ityantenāgnā āyūṃṣi pavasa iti tisṛbhistisra āśvatthīḥ samidha ādadhāti
- 4
गार्हपत्याद्दक्षिणाग्निम् आदधाति
gārhapatyāddakṣiṇāgnim ādadhāti
- 5
समयाध्वं गते त्वाहवनीये मथ्यम् आहार्यं वा
samayādhvaṃ gate tvāhavanīye mathyam āhāryaṃ vā
- 6
भ्रष्ट्राद् अन्नाद्यकामस्य
bhraṣṭrād annādyakāmasya
- 7
त्रिंशद्धामेति सार्पराज्ञी
यद् अन्तरिक्षस्यानामृतं संबभूव त्वे सचा
तद् अग्निर् अग्नये ददत्तस्मिन्न् आधीयताम् अयम्
भुव इति व्याहृतिः
यथर्ष्य् अध्वर्युर् आदधाति
triṃśaddhāmeti sārparājñī
yad antarikṣasyānāmṛtaṃ saṃbabhūva tve sacā
tad agnir agnaye dadattasminn ādhīyatām ayam
bhuva iti vyāhṛtiḥ
yatharṣy adhvaryur ādadhāti
- 8
गार्हपत्ये ऽग्निप्रणयनान्य् आधाय रथ्यम् अश्वं पुरस्तात्प्रत्यञ्चम् अवस्थाप्य तस्य दक्षिणकर्णे जपति या वाजिन्न् अग्नेर् इति
gārhapatye 'gnipraṇayanāny ādhāya rathyam aśvaṃ purastātpratyañcam avasthāpya tasya dakṣiṇakarṇe japati yā vājinn agner iti
- 9
ओजसे बलाय त्वेत्य् अग्निम् उद्यच्छति
ojase balāya tvety agnim udyacchati
- 10
शूर्पे पांसून्न्युप्याधस्ताद् उपयमनीर् उपयच्छति
śūrpe pāṃsūnnyupyādhastād upayamanīr upayacchati
- 11
प्राचीम् अनु प्रदिशम् इति प्रणयति
prācīm anu pradiśam iti praṇayati
- 12
अश्वम् अग्रतो नयति
aśvam agrato nayati
- 13
कुल्फदघ्ने हरति जानुदघ्ने नाभिदघ्ने ऽंसदघ्ने कर्णदघ्ने
kulphadaghne harati jānudaghne nābhidaghne 'ṃsadaghne karṇadaghne
- 14
न कर्णदघ्नम् अत्य् उद्यच्छति
na karṇadaghnam aty udyacchati
- 15
दक्षिणतो हरति समं प्राणैर्धारयमाणः
dakṣiṇato harati samaṃ prāṇairdhārayamāṇaḥ
- 16
समयाध्वे वरं ददाति
samayādhve varaṃ dadāti
- 17
प्रणीयमाने दक्षिणतो ब्रह्मा धूर्गृहीतं रथं वर्तयति
praṇīyamāne dakṣiṇato brahmā dhūrgṛhītaṃ rathaṃ vartayati
- 18
यः सपत्नवान्भ्रातृव्यवान्वा स्यात्तस्य रथचक्रेण विहारं त्रिर् अनुपरिवर्तयेयुः
yaḥ sapatnavānbhrātṛvyavānvā syāttasya rathacakreṇa vihāraṃ trir anuparivartayeyuḥ
- 19
अभ्यस्थां विश्वा इति पुरस्तात्प्रत्यञ्चम् अश्वम् आहवनीयलक्षणम् आक्रामयति
abhyasthāṃ viśvā iti purastātpratyañcam aśvam āhavanīyalakṣaṇam ākrāmayati
- 20
न प्राञ्चम् अवसृजेत्
na prāñcam avasṛjet
- 21
तम् अनिधायैवेति ब्राह्मणव्याख्यातम्
tam anidhāyaiveti brāhmaṇavyākhyātam
- 22
अन्तश्चरतीति सार्पराज्ञी
यद्दिवो ऽनामृतं संबभूव त्वे सचा
तद् अग्निर् अग्नये ददत्तस्मिन्न् आधीयताम् अयम्
भूर्भुवः स्वरिति व्याहृतिर्यथर्ष्यग्ने हव्याय वोढव इत्यन्तेन
antaścaratīti sārparājñī
yaddivo 'nāmṛtaṃ saṃbabhūva tve sacā
tad agnir agnaye dadattasminn ādhīyatām ayam
bhūrbhuvaḥ svariti vyāhṛtiryatharṣyagne havyāya voḍhava ityantena
- 23
पुरस्तात्प्रत्यङ्मुखस्तिष्ठन्पार्श्वतः पदस्याधायेषे राये रमस्वेत्य् अभिमन्त्र्य सारस्वतौ त्वोत्सौ प्रावताम् इत्यन्तेनाश्वेनोपघ्रापयेत्
purastātpratyaṅmukhastiṣṭhanpārśvataḥ padasyādhāyeṣe rāye ramasvety abhimantrya sārasvatau tvotsau prāvatām ityantenāśvenopaghrāpayet
- 24
अरण्योर्निहितो जातवेदा इत्य् एतस्यां साम गायेति ब्रूयाद् अरण्योर्निहितयोः
araṇyornihito jātavedā ity etasyāṃ sāma gāyeti brūyād araṇyornihitayoḥ
- 25
अग्निं नरो दीधितिभिर् इत्य् एतस्यां साम गायेति ब्रूयात्समवहितयोः
agniṃ naro dīdhitibhir ity etasyāṃ sāma gāyeti brūyātsamavahitayoḥ
- 26
त्वेषस्ते धूम ऋण्वतीत्य् एतस्यां साम गायेति ब्रूयाद्धूमे
tveṣaste dhūma ṛṇvatīty etasyāṃ sāma gāyeti brūyāddhūme
- 27
अदर्शि गातुवित्तम इत्य् एतस्यां साम गायेति ब्रूयाज्जाते
adarśi gātuvittama ity etasyāṃ sāma gāyeti brūyājjāte
- 28
रथन्तरं गायति गार्हपत्य आधीयमाने
rathantaraṃ gāyati gārhapatya ādhīyamāne
- 29
बृहद् आहवनीय उद्ध्रियमाणे
bṛhad āhavanīya uddhriyamāṇe
- 30
वामदेव्यम् आधीयमाने
यज्ञायज्ञियं च
vāmadevyam ādhīyamāne
yajñāyajñiyaṃ ca

