Tarka Sangraha · Chapter 1 1.51
1.51असिद्धस्त्रिविधः
आश्रयासिद्धः स्वरूपासिद्धो व्याप्यत्वासिद्धश्चेति
आश्रयासिद्धो यथा गगनारविन्दं सुरभ्य् अरविन्दत्वात्सरोजारविन्दवत्
अत्र गगनारविन्दम् आश्रयः
स च नास्त्य् एव
स्वरूपासिद्धो यथा शब्दो गुणश्चाक्षुषत्वात्
अत्र चाक्षुषत्वं शब्दे नास्ति शब्दस्य श्रावणत्वात्
सोपाधिको व्याप्यत्वासिद्धः
साध्यव्यापकत्वे सति साधनाव्यापक उपाधिः
साध्यसमानाधिकरणात्यन्ताभावाप्रतियोगित्वं साध्यव्यापकत्वम्
साधनवन्न् इष्टात्यन्ताभावप्रतियोगित्वं साधारणाव्यापकत्वम्
पर्वतो धूमवान्वह्निमत्त्वाद् इत्य् अत्रार्द्रेन्धनसंयोग उपाधिः
तथा हि
यत्र धूमस्तत्रार्द्रेन्धनसंयोग इति साध्यव्यापकता
यत्र वह्निस्तत्रार्द्रेन्धनसंयोगाभावाद् इति साधनाव्यापकता
एवं साध्यव्यापकत्वे सति साधनाव्यापकत्वाद् आर्द्रेन्धनसंयोग उपाधिः
सोपाधिकत्वाद्वह्निमत्त्वं व्याप्यत्वासिद्धम्
Transliteration
asiddhastrividhaḥ
āśrayāsiddhaḥ svarūpāsiddho vyāpyatvāsiddhaśceti
āśrayāsiddho yathā gaganāravindaṃ surabhy aravindatvātsarojāravindavat
atra gaganāravindam āśrayaḥ
sa ca nāsty eva
svarūpāsiddho yathā śabdo guṇaścākṣuṣatvāt
atra cākṣuṣatvaṃ śabde nāsti śabdasya śrāvaṇatvāt
sopādhiko vyāpyatvāsiddhaḥ
sādhyavyāpakatve sati sādhanāvyāpaka upādhiḥ
sādhyasamānādhikaraṇātyantābhāvāpratiyogitvaṃ sādhyavyāpakatvam
sādhanavann iṣṭātyantābhāvapratiyogitvaṃ sādhāraṇāvyāpakatvam
parvato dhūmavānvahnimattvād ity atrārdrendhanasaṃyoga upādhiḥ
tathā hi
yatra dhūmastatrārdrendhanasaṃyoga iti sādhyavyāpakatā
yatra vahnistatrārdrendhanasaṃyogābhāvād iti sādhanāvyāpakatā
evaṃ sādhyavyāpakatve sati sādhanāvyāpakatvād ārdrendhanasaṃyoga upādhiḥ
sopādhikatvādvahnimattvaṃ vyāpyatvāsiddham
By System Admin
Translation
Draft in progress