Sanskrit

Tarka Sangraha · Chapter 1 1.48

1.48

सव्यभिचारो ऽनैकान्तिकः

स त्रिविधः

साधारणासाधारणानुपसंहारिभेदात्

तत्र साध्याभाववद्वृत्तिः साधारणो ऽनैकान्तिकः

यथा पर्वतो वह्निमान्प्रमेयत्वाद् इति प्रमेयत्वस्य वह्न्यभाववति ह्रदे विद्यमानत्वात्

सर्वसपक्षविपक्षव्यावृत्तो ऽसाधारणः

यथा शब्दो नित्यः शब्दत्वाद् इति

शब्दत्वं सर्वेभ्यो नित्येभ्योऽन्त्येभ्यश्च व्यावृत्तं शब्दमात्रवृत्ति

अन्वयव्यतिरेकदृष्टान्तरहितो ऽनुपसंहारी

यथा सर्वम् अनित्यं प्रमेयत्वाद् इति

अत्र सर्वस्यापि पक्षत्वाद्दृष्टान्तो नास्ति

Transliteration

savyabhicāro 'naikāntikaḥ

sa trividhaḥ

sādhāraṇāsādhāraṇānupasaṃhāribhedāt

tatra sādhyābhāvavadvṛttiḥ sādhāraṇo 'naikāntikaḥ

yathā parvato vahnimānprameyatvād iti prameyatvasya vahnyabhāvavati hrade vidyamānatvāt

sarvasapakṣavipakṣavyāvṛtto 'sādhāraṇaḥ

yathā śabdo nityaḥ śabdatvād iti

śabdatvaṃ sarvebhyo nityebhyo'ntyebhyaśca vyāvṛttaṃ śabdamātravṛtti

anvayavyatirekadṛṣṭāntarahito 'nupasaṃhārī

yathā sarvam anityaṃ prameyatvād iti

atra sarvasyāpi pakṣatvāddṛṣṭānto nāsti

By System Admin

Translation

Draft in progress