Sanskrit

Tarka Sangraha · Chapter 1 1.36

1.36

असाधारणम्कारणं करणम्

कार्यनियतपूर्ववृत्ति कारणम्

कार्यं प्रागभावप्रतियोगि

कारणं त्रिविधं समवाय्यसमवायिनिमित्तभेदात्

यत्समवेतं कार्यम् उत्पद्यते तत्समवायिकारणम्

यथा तन्तवः पटस्य पटश्च खगतरूपादेः

कार्येण कारणेन वा सहैकस्मिन्न् अर्थे समवेतत्वे सति यत्कारणं तद् असमवायिकारणम्

यथा तन्तुसंयोगः पटस्य तन्तुरूपं पटरूपस्य

तदुभयभिन्नं कारणं निमित्तकारणम्

यथा तुरीवेमादिकं पटस्य

तद् एतत्त्रिविधकारणमध्ये यद् असाधारणं कारणं तद् एव करणम्

Transliteration

asādhāraṇamkāraṇaṃ karaṇam

kāryaniyatapūrvavṛtti kāraṇam

kāryaṃ prāgabhāvapratiyogi

kāraṇaṃ trividhaṃ samavāyyasamavāyinimittabhedāt

yatsamavetaṃ kāryam utpadyate tatsamavāyikāraṇam

yathā tantavaḥ paṭasya paṭaśca khagatarūpādeḥ

kāryeṇa kāraṇena vā sahaikasminn arthe samavetatve sati yatkāraṇaṃ tad asamavāyikāraṇam

yathā tantusaṃyogaḥ paṭasya tanturūpaṃ paṭarūpasya

tadubhayabhinnaṃ kāraṇaṃ nimittakāraṇam

yathā turīvemādikaṃ paṭasya

tad etattrividhakāraṇamadhye yad asādhāraṇaṃ kāraṇaṃ tad eva karaṇam

By System Admin

Translation

Draft in progress