Sushruta Samhita · 4.10 4.10.13
4.10.13अतः खदिरविधानम् उपदेक्ष्यामः प्रशस्तदेशजातम् अनुपहतं मध्यमवयसं खदिरं परितः खानयित्वा तस्य मध्यमं मूलं छित्त्वायोमयं कुम्भं तस्मिन्नन्तरे निदध्याद्यथा रसग्रहणसमर्थो भवति ततस्तं गोमयमृदावलिप्तमवकीर्येन्धनैर्गोमयमिश्रैर् आदीपयेद्यथास्य दह्यमानस्य रसः स्रवत्यधस्तात्तद्यदा जानीयात्पूर्णं भाजनमिति अथैनमुद्धृत्य परिस्राव्य रसमन्यस्मिन्पात्रे निधायानुगुप्तं निदध्यात्ततो यथायोगं मात्रामामलकरसमधुसर्पिर्भिः संसृज्योपयुञ्जीत जीर्णे भल्लातकविधानवदाहारः परिहारश्च प्रस्थे चोपयुक्ते शतं वर्षाणामायुषो ऽभिवृद्धिर्भवति
खदिरसारतुलाम् उदकद्रोणे विपाच्य षोडशांशावशिष्टमवतार्यानुगुप्तं निदध्यात्तमामलकरसमधुसर्पिर्भिः संसृज्योपयुञ्जीत
एष एव सर्ववृक्षसारेषु कल्पः
खदिरसारचूर्णतुलां खदिरसारक्वाथमात्रां वा प्रातः प्रातरुपसेवेत खदिरसारक्वाथसिद्धमाविकं वा सर्पिः
Transliteration
ataḥ khadiravidhānam upadekṣyāmaḥ praśastadeśajātam anupahataṃ madhyamavayasaṃ khadiraṃ paritaḥ khānayitvā tasya madhyamaṃ mūlaṃ chittvāyomayaṃ kumbhaṃ tasminnantare nidadhyādyathā rasagrahaṇasamartho bhavati tatastaṃ gomayamṛdāvaliptamavakīryendhanairgomayamiśrair ādīpayedyathāsya dahyamānasya rasaḥ sravatyadhastāttadyadā jānīyātpūrṇaṃ bhājanamiti athainamuddhṛtya parisrāvya rasamanyasminpātre nidhāyānuguptaṃ nidadhyāttato yathāyogaṃ mātrāmāmalakarasamadhusarpirbhiḥ saṃsṛjyopayuñjīta jīrṇe bhallātakavidhānavadāhāraḥ parihāraśca prasthe copayukte śataṃ varṣāṇāmāyuṣo 'bhivṛddhirbhavati
khadirasāratulām udakadroṇe vipācya ṣoḍaśāṃśāvaśiṣṭamavatāryānuguptaṃ nidadhyāttamāmalakarasamadhusarpirbhiḥ saṃsṛjyopayuñjīta
eṣa eva sarvavṛkṣasāreṣu kalpaḥ
khadirasāracūrṇatulāṃ khadirasārakvāthamātrāṃ vā prātaḥ prātarupaseveta khadirasārakvāthasiddhamāvikaṃ vā sarpiḥ
By System Admin
Translation
Draft in progress