Sushruta Samhita · 1.45 1.45.7
1.45.7तत्रान्तरीक्षं चतुर्विधम्
तद्यथा धारं कारं तौषारं हैमम् इति
तेषां धारं प्रधानं लघुत्वात्तत्पुनर्द्विविधं गाङ्गं सामुद्रं चेति
तत्र गाङ्गमाश्वयुजे मासि प्रायशो वर्षति
तयोर्द्वयोर् अपि परीक्षणं कुर्वीत शाल्योदनपिण्डम् अकुथितम् अविदग्धं रजतभाजनोपहितं वर्षति देवे बहिष्कुर्वीत स यदि मुहूर्तम्स्थितस्तादृश एव भवति तदा गाङ्गं पततीत्यवगन्तव्यं वर्णान्यत्वे सिक्थप्रक्लेदे च सामुद्रमिति विद्यात्तन्नोपादेयम्
सामुद्रमप्याश्वयुजे मासि गृहीतं गाङ्गवद्भवति
गाङ्गं पुनः प्रधानं तदुपाददीताश्वयुजे मासि
शुचिशुक्लविततपटैकदेशच्युतमथवा हर्म्यतलपरिभ्रष्टमन्यैर्वा शुचिभिर्भाजनैर्गृहीतं सौवर्णे राजते मृन्मये वा पात्रे निदध्यात्
तत्सर्वकालम् उपयुञ्जीत तस्यालाभे भौमम्
तच्चाकाशगुणबहुलम्
तत्पुनः सप्तविधम्
तद्यथा कौपं नादेयं सारसं ताडागं प्रास्रवणम् औद्भिदं चौण्ट्यम् इति
Transliteration
tatrāntarīkṣaṃ caturvidham
tadyathā dhāraṃ kāraṃ tauṣāraṃ haimam iti
teṣāṃ dhāraṃ pradhānaṃ laghutvāttatpunardvividhaṃ gāṅgaṃ sāmudraṃ ceti
tatra gāṅgamāśvayuje māsi prāyaśo varṣati
tayordvayor api parīkṣaṇaṃ kurvīta śālyodanapiṇḍam akuthitam avidagdhaṃ rajatabhājanopahitaṃ varṣati deve bahiṣkurvīta sa yadi muhūrtamsthitastādṛśa eva bhavati tadā gāṅgaṃ patatītyavagantavyaṃ varṇānyatve sikthapraklede ca sāmudramiti vidyāttannopādeyam
sāmudramapyāśvayuje māsi gṛhītaṃ gāṅgavadbhavati
gāṅgaṃ punaḥ pradhānaṃ tadupādadītāśvayuje māsi
śuciśuklavitatapaṭaikadeśacyutamathavā harmyatalaparibhraṣṭamanyairvā śucibhirbhājanairgṛhītaṃ sauvarṇe rājate mṛnmaye vā pātre nidadhyāt
tatsarvakālam upayuñjīta tasyālābhe bhaumam
taccākāśaguṇabahulam
tatpunaḥ saptavidham
tadyathā kaupaṃ nādeyaṃ sārasaṃ tāḍāgaṃ prāsravaṇam audbhidaṃ cauṇṭyam iti
By System Admin
Translation
Draft in progress