Sanskrit

Sushruta Samhita · 1.26 1.26.12

1.26.12

तत्र त्वक्प्रनष्टे स्निग्धस्विन्नायां मृन्माषयवगोधूमगोमयमृदितायां त्वचि यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्स्त्यानघृतमृच्चन्दनकल्कैर्वा प्रदिग्धायां शल्योष्मणाशु विसरति घृतम् उपशुष्यति वा लेपो यत्र तत्र शल्यं विजानीयात्मांसप्रनष्टे स्नेहस्वेदादिभिः क्रियाविशेषैर् अविरुद्धैर् आतुरम् उपपादयेत्कर्शितस्य तु शिथिलीभूतम् अनवबद्धं क्षुभ्यमाणं यत्र संरम्भं वेदनां वा जनयति तत्र शल्यं विजानीयात्कोष्ठास्थिसन्धिपेशीविवरेष्ववस्थितम् एवम् एव परीक्षेत सिराधमनीस्रोतःस्नायुप्रनष्टे खण्डचक्रसंयुक्ते याने व्याधितमारोप्याशु विषमे ऽध्वनि यायाद्यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं जानीयात् अस्थिप्रनष्टे स्नेहस्वेदोपपन्नान्यस्थीनि बन्धनपीडनाभ्यां भृशम् उपाचरेद्यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं जानीयात्सन्धिप्रनष्टे स्नेहस्वेदोपपन्नान्सन्धीन्प्रसरणाकुञ्चनबन्धनपीडनैर्भृशम् उपाचरेत्यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्मर्मप्रनष्टे त्व् अनन्यभावान्मर्मणाम् उक्तं परीक्षणं भवति

Transliteration

tatra tvakpranaṣṭe snigdhasvinnāyāṃ mṛnmāṣayavagodhūmagomayamṛditāyāṃ tvaci yatra saṃrambho vedanā vā bhavati tatra śalyaṃ vijānīyātstyānaghṛtamṛccandanakalkairvā pradigdhāyāṃ śalyoṣmaṇāśu visarati ghṛtam upaśuṣyati vā lepo yatra tatra śalyaṃ vijānīyātmāṃsapranaṣṭe snehasvedādibhiḥ kriyāviśeṣair aviruddhair āturam upapādayetkarśitasya tu śithilībhūtam anavabaddhaṃ kṣubhyamāṇaṃ yatra saṃrambhaṃ vedanāṃ vā janayati tatra śalyaṃ vijānīyātkoṣṭhāsthisandhipeśīvivareṣvavasthitam evam eva parīkṣeta sirādhamanīsrotaḥsnāyupranaṣṭe khaṇḍacakrasaṃyukte yāne vyādhitamāropyāśu viṣame 'dhvani yāyādyatra saṃrambho vedanā vā bhavati tatra śalyaṃ jānīyāt asthipranaṣṭe snehasvedopapannānyasthīni bandhanapīḍanābhyāṃ bhṛśam upācaredyatra saṃrambho vedanā vā bhavati tatra śalyaṃ jānīyātsandhipranaṣṭe snehasvedopapannānsandhīnprasaraṇākuñcanabandhanapīḍanairbhṛśam upācaretyatra saṃrambho vedanā vā bhavati tatra śalyaṃ vijānīyātmarmapranaṣṭe tv ananyabhāvānmarmaṇām uktaṃ parīkṣaṇaṃ bhavati

By System Admin

Translation

Draft in progress