Sanskrit

Sushruta Samhita · 1.16 1.16.10

1.16.10

तत्र समासेन पञ्चदशकर्णबन्धाकृतयः

तद्यथा नेमिसंधानक उत्पलभेद्यको वल्लूरक आसङ्गिमो गण्डकर्ण आहार्यो निर्वेधिमो व्यायोजिमः कपाटसंधिको ऽर्धकपाटसंधिकः संक्षिप्तो हीनकर्णो वल्लीकर्णो यष्टिकर्णः काकौष्ठक इति

तेषु पृथुलायतसमोभयपालिर्नेमिसंधानकः वृत्तायतसमोभयपालिरुत्पलभेद्यकः ह्रस्ववृत्तसमोभयपालिर्वल्लूरकः अभ्यन्तरदीर्घैकपालिरासङ्गिमः बाह्यदीर्घैकपालिर्गण्डकर्णः अपालिरुभयतो ऽप्याहार्यः पीठोपमपालिरुभयतः स्थूलाणुसमविषमपालिर्व्यायोजिमः क्षीणपुत्रिकाश्रितो अभ्यन्तरदीर्घैकपालिरितराल्पपालिः निर्वेधिमः कपाटसंधिकः बाह्यदीर्घैकपालिर् इतराल्पपालिर् अर्धकपाटसंधिकः

तत्र दशैते कर्णबन्धविकल्पाः साध्याः तेषां स्वनामभिर् एवाकृतयः प्रायेण व्याख्याताः

संक्षिप्तादयः पञ्चासाध्याः

तत्र शुष्कशष्कुलिरुत्सन्नपालिरितराल्पपालिः संक्षिप्तः अनधिष्ठानपालिः पर्यन्तयोः क्षीणमांसो हीनकर्णः तनुविषमाल्पपालिर्वल्लीकर्णः ग्रथितमांसस्तब्धसिरासंततसूक्ष्मपालिर्यष्टिकर्णः निर्मांससंक्षिप्ताग्राल्पशोणितपालिः काकौष्ठक इति

बद्धेष्वपि तु शोफदाहरागपाकपिडकास्रावयुक्ता न सिद्धिम् उपयान्ति

Transliteration

tatra samāsena pañcadaśakarṇabandhākṛtayaḥ

tadyathā nemisaṃdhānaka utpalabhedyako vallūraka āsaṅgimo gaṇḍakarṇa āhāryo nirvedhimo vyāyojimaḥ kapāṭasaṃdhiko 'rdhakapāṭasaṃdhikaḥ saṃkṣipto hīnakarṇo vallīkarṇo yaṣṭikarṇaḥ kākauṣṭhaka iti

teṣu pṛthulāyatasamobhayapālirnemisaṃdhānakaḥ vṛttāyatasamobhayapālirutpalabhedyakaḥ hrasvavṛttasamobhayapālirvallūrakaḥ abhyantaradīrghaikapālirāsaṅgimaḥ bāhyadīrghaikapālirgaṇḍakarṇaḥ apālirubhayato 'pyāhāryaḥ pīṭhopamapālirubhayataḥ sthūlāṇusamaviṣamapālirvyāyojimaḥ kṣīṇaputrikāśrito abhyantaradīrghaikapāliritarālpapāliḥ nirvedhimaḥ kapāṭasaṃdhikaḥ bāhyadīrghaikapālir itarālpapālir ardhakapāṭasaṃdhikaḥ

tatra daśaite karṇabandhavikalpāḥ sādhyāḥ teṣāṃ svanāmabhir evākṛtayaḥ prāyeṇa vyākhyātāḥ

saṃkṣiptādayaḥ pañcāsādhyāḥ

tatra śuṣkaśaṣkulirutsannapāliritarālpapāliḥ saṃkṣiptaḥ anadhiṣṭhānapāliḥ paryantayoḥ kṣīṇamāṃso hīnakarṇaḥ tanuviṣamālpapālirvallīkarṇaḥ grathitamāṃsastabdhasirāsaṃtatasūkṣmapāliryaṣṭikarṇaḥ nirmāṃsasaṃkṣiptāgrālpaśoṇitapāliḥ kākauṣṭhaka iti

baddheṣvapi tu śophadāharāgapākapiḍakāsrāvayuktā na siddhim upayānti

By System Admin

Translation

Draft in progress