Shukasaptati · Chapter 9 9.4
9.4ततो राजन्मे कलत्रं नरान्तररतं जातं तच्च मया ज्ञातम्तेन च दुःखेन न हसितम्
राजापीदमाकर्ण्य पुष्पहस्तकै राज्ञीमाहृत्य सम्मुखमवलोकयामास
सा च तेन प्रहारेण कपटमूर्च्छां नाटयति स्म
पुष्पहासो ऽपि तामवलोक्य सहासो बभूव पुष्पोत्करश्च समजनि
राजापि तामाश्वास्य कृतकोपो द्विजात्मजास्यं विलोक्य मन्त्रिणमवादीत्कथमस्मद्दुःखे सहासो ऽसि मन्त्र्यपि सभयमञ्जलिं बद्ध्वाभाषत राजन्पोटकजनैस्त्वदीया राज्ञी रात्रौ नाडिकाभिराहतापि न मूर्छिता अधुना मूर्छितेति हास्यकारणम्
राजापि सकोपो मन्त्रिन् इदं त्वया दृष्टं श्रुतं वेति पप्रच्छ
मन्त्र्याह स्वामिन्दृष्टमेवेदम्
यदि स्वामी न प्रत्येति तदा कञ्चुकमुत्तार्यावलोकयतु
एवं कृते राजा सर्वमज्ञासीत्
मन्त्रिणो द्विजसुतायाश्च मुखमवलोक्य किमिदमित्यवादीत्
मन्त्र्याह स्वामिन्यदिदं द्विजपुत्र्या गूढार्थं मत्स्यहास्यकारणं निवेदितं तन्मया प्रकटीकृतम्
इत्येवमुक्तो राजा आस्थानं व्यसर्जयत्
अथ द्विजसुतापुष्पहासावपि भीतहृष्टौ स्वं स्वं गृहं जग्मतुः
तेन च राज्ञा तस्या मञ्जूषास्थितो नरो दृष्टो विनाशितः
सा च निजवासाद्विसर्जिता
शुकः प्रभावतीमाह
तथा त्वमपि कल्याणि मा कुरुष्व वृथाग्रहम्
यदाग्रहपरो लोके विलक्षो विक्रमार्कवत्
Transliteration
tato rājanme kalatraṃ narāntararataṃ jātaṃ tacca mayā jñātamtena ca duḥkhena na hasitam
rājāpīdamākarṇya puṣpahastakai rājñīmāhṛtya sammukhamavalokayāmāsa
sā ca tena prahāreṇa kapaṭamūrcchāṃ nāṭayati sma
puṣpahāso 'pi tāmavalokya sahāso babhūva puṣpotkaraśca samajani
rājāpi tāmāśvāsya kṛtakopo dvijātmajāsyaṃ vilokya mantriṇamavādītkathamasmadduḥkhe sahāso 'si mantryapi sabhayamañjaliṃ baddhvābhāṣata rājanpoṭakajanaistvadīyā rājñī rātrau nāḍikābhirāhatāpi na mūrchitā adhunā mūrchiteti hāsyakāraṇam
rājāpi sakopo mantrin idaṃ tvayā dṛṣṭaṃ śrutaṃ veti papraccha
mantryāha svāmindṛṣṭamevedam
yadi svāmī na pratyeti tadā kañcukamuttāryāvalokayatu
evaṃ kṛte rājā sarvamajñāsīt
mantriṇo dvijasutāyāśca mukhamavalokya kimidamityavādīt
mantryāha svāminyadidaṃ dvijaputryā gūḍhārthaṃ matsyahāsyakāraṇaṃ niveditaṃ tanmayā prakaṭīkṛtam
ityevamukto rājā āsthānaṃ vyasarjayat
atha dvijasutāpuṣpahāsāvapi bhītahṛṣṭau svaṃ svaṃ gṛhaṃ jagmatuḥ
tena ca rājñā tasyā mañjūṣāsthito naro dṛṣṭo vināśitaḥ
sā ca nijavāsādvisarjitā
śukaḥ prabhāvatīmāha
tathā tvamapi kalyāṇi mā kuruṣva vṛthāgraham
yadāgrahaparo loke vilakṣo vikramārkavat
By System Admin
Translation
Draft in progress