Sanskrit

Shukasaptati · Chapter 9 9.1

9.1

अथापरेद्युः सविस्मया प्रभावती शुकं पृच्छति स्म शुक किं विज्ञातं विक्रमार्केण मत्स्यहसनकारणम्शुकः प्राह देवि न किमपि राज्ञा स्वयं ज्ञातम्

ततो राजा प्रातर्द्विजसुताम् आहूय बालपण्डितां प्राह त्वया इत्युक्तं यत्त्वं स्वयमेव ज्ञास्यसि

मया तु किमपि न ज्ञातम्

बालपण्डिता प्राह यदि राजन्नेवमपि मया कथ्यमानं न वेत्सि ततः शृणु

पुष्पहासो नाम मन्त्री सर्वमन्त्रिणामग्रणीर्निर्देषो गुप्तः

किमिति नियन्त्रितो ऽस्ति

राजा प्राहान्वर्थो ऽयं पुष्पहासः

यतः यदा सो मदीयायां संसदि हसति तदास्यास्यात्पुष्पप्रकरो निपतति

इयं च कथापरराज्यमण्डलेषु ख्याताभूत्

ततस्तैः प्रेषिताः स्वीयपुमांसः कुतूहलान्वेषणाय

तेषु समायातेषु तेन न हसितं पुष्पप्रकरो ऽपि नाभूत्

इति कारणात्गुप्तिबन्धः

बालपण्डिता प्राह केनापि कारणेन मन्त्रिणा न हसितम्राजन्तत्कारणं त्वया ज्ञातं न वा राजा प्राह मया किमपि न ज्ञातम्

बालपण्डिता प्राह तर्हि कथमिदं दण्डं कुर्वन्पापभाक्न भवसि

उक्तं च

धर्मेण राष्ट्रं विन्देन धर्मेणैवानुपालयेत्

धर्माच्छरण्यतां याति राजा सर्वभयापहः

Transliteration

athāparedyuḥ savismayā prabhāvatī śukaṃ pṛcchati sma śuka kiṃ vijñātaṃ vikramārkeṇa matsyahasanakāraṇamśukaḥ prāha devi na kimapi rājñā svayaṃ jñātam

tato rājā prātardvijasutām āhūya bālapaṇḍitāṃ prāha tvayā ityuktaṃ yattvaṃ svayameva jñāsyasi

mayā tu kimapi na jñātam

bālapaṇḍitā prāha yadi rājannevamapi mayā kathyamānaṃ na vetsi tataḥ śṛṇu

puṣpahāso nāma mantrī sarvamantriṇāmagraṇīrnirdeṣo guptaḥ

kimiti niyantrito 'sti

rājā prāhānvartho 'yaṃ puṣpahāsaḥ

yataḥ yadā so madīyāyāṃ saṃsadi hasati tadāsyāsyātpuṣpaprakaro nipatati

iyaṃ ca kathāpararājyamaṇḍaleṣu khyātābhūt

tatastaiḥ preṣitāḥ svīyapumāṃsaḥ kutūhalānveṣaṇāya

teṣu samāyāteṣu tena na hasitaṃ puṣpaprakaro 'pi nābhūt

iti kāraṇātguptibandhaḥ

bālapaṇḍitā prāha kenāpi kāraṇena mantriṇā na hasitamrājantatkāraṇaṃ tvayā jñātaṃ na vā rājā prāha mayā kimapi na jñātam

bālapaṇḍitā prāha tarhi kathamidaṃ daṇḍaṃ kurvanpāpabhākna bhavasi

uktaṃ ca

dharmeṇa rāṣṭraṃ vindena dharmeṇaivānupālayet

dharmāccharaṇyatāṃ yāti rājā sarvabhayāpahaḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress