9 shlokas
- 1
वसन्तो ग्रीष्मो वर्षास्ते देवा ऋतवः शरद्धेमन्तः शिशिरस्ते पितरः
य एवापूर्यते ऽर्धमासः स देवा यो ऽपक्षीयते स पितरः
अहर् एव देवा रात्रिः पितरः
पुनर् अह्नः पूर्वाह्णो देवा अपराह्णः पितरः
vasanto grīṣmo varṣāste devā ṛtavaḥ śaraddhemantaḥ śiśiraste pitaraḥ
ya evāpūryate 'rdhamāsaḥ sa devā yo 'pakṣīyate sa pitaraḥ
ahar eva devā rātriḥ pitaraḥ
punar ahnaḥ pūrvāhṇo devā aparāhṇaḥ pitaraḥ
- 2
ते वा एत ऋतवो देवाः पितरः
स यो हैवं विद्वान्देवाः पितर इति ह्वयत्य् आ हास्य देवा देवहूयं गच्छन्त्य् आ पितरः पितृहूयम्
अवन्ति हैनं देवा देवहूये ऽवन्ति पितरः पितृहूये य एवं विद्वान्देवाः पितर इति ह्वयति
te vā eta ṛtavo devāḥ pitaraḥ
sa yo haivaṃ vidvāndevāḥ pitara iti hvayaty ā hāsya devā devahūyaṃ gacchanty ā pitaraḥ pitṛhūyam
avanti hainaṃ devā devahūye 'vanti pitaraḥ pitṛhūye ya evaṃ vidvāndevāḥ pitara iti hvayati
- 3
स यत्रोदग् आवर्तते देवेषु तर्हि भवति देवांस्तर्ह्य् अभिगोपायति
अथ यत्र दक्षिणावर्तते पितृषु तर्हि भवति पितॄंस्तर्ह्य् अभिगोपायति
sa yatrodag āvartate deveṣu tarhi bhavati devāṃstarhy abhigopāyati
atha yatra dakṣiṇāvartate pitṛṣu tarhi bhavati pitṝṃstarhy abhigopāyati
- 4
स यत्रोदग् आवर्तते तर्ह्य् अग्नी आदधीतापहतपाप्मानो देवा अप पाप्मानं हते
अमृता देवाः
नामृतत्वस्याशास्ति सर्वम् आयुर् एति यस्तर्ह्य् आधत्ते
अथ यत्र दक्षिणावर्तते यस्तर्ह्य् आधत्ते ऽनपहतपाप्मानः पितरो न पाप्मानम् अपहते
मर्त्याः पितरः
पुरा हायुषो म्रियते यस्तर्ह्य् आधत्ते
sa yatrodag āvartate tarhy agnī ādadhītāpahatapāpmāno devā apa pāpmānaṃ hate
amṛtā devāḥ
nāmṛtatvasyāśāsti sarvam āyur eti yastarhy ādhatte
atha yatra dakṣiṇāvartate yastarhy ādhatte 'napahatapāpmānaḥ pitaro na pāpmānam apahate
martyāḥ pitaraḥ
purā hāyuṣo mriyate yastarhy ādhatte
- 5
ब्रह्मैव वसन्तः
क्षत्रं ग्रीष्मः
विड् एव वर्षाः
तस्माद्ब्राह्मणो वसन्त आदधीत
ब्रह्म हि वसन्तः
तस्मात्क्षत्रियो ग्रीष्म आदधीत
क्षत्रं हि ग्रीष्मः
तस्माद्वैश्यो वर्षास्व् आदधीत
विड्ढि वर्षाः
brahmaiva vasantaḥ
kṣatraṃ grīṣmaḥ
viḍ eva varṣāḥ
tasmādbrāhmaṇo vasanta ādadhīta
brahma hi vasantaḥ
tasmātkṣatriyo grīṣma ādadhīta
kṣatraṃ hi grīṣmaḥ
tasmādvaiśyo varṣāsv ādadhīta
viḍḍhi varṣāḥ
- 6
स यः कामयेत ब्रह्मवर्चसी स्याम् इति वसन्ते स आदधीत
ब्रह्म वै वसन्तः
ब्रह्मवर्चसी हैव भवति
sa yaḥ kāmayeta brahmavarcasī syām iti vasante sa ādadhīta
brahma vai vasantaḥ
brahmavarcasī haiva bhavati
- 7
अथ यः कामयेत क्षत्रं श्रिया यशसा स्याम् इति ग्रीष्मे स आदधीत
क्षत्रं वै ग्रीष्मः
क्षत्रं हैव श्रिया यशसा भवति
atha yaḥ kāmayeta kṣatraṃ śriyā yaśasā syām iti grīṣme sa ādadhīta
kṣatraṃ vai grīṣmaḥ
kṣatraṃ haiva śriyā yaśasā bhavati
- 8
अथ यः कामयेत बहुः प्रजया पशुभिः स्याम् इति वर्षासु स आदधीत
विड्वै वर्षाः
अन्नं विशः
बहुर्हैव प्रजया पशुभिर्भवति य एवं विद्वान्वर्षास्व् आधत्ते
atha yaḥ kāmayeta bahuḥ prajayā paśubhiḥ syām iti varṣāsu sa ādadhīta
viḍvai varṣāḥ
annaṃ viśaḥ
bahurhaiva prajayā paśubhirbhavati ya evaṃ vidvānvarṣāsv ādhatte
- 9
ते वा एत ऋतव उभय एवापहतपाप्मानः
सूर्य एवैषाम्पाप्मनो ऽपहन्ता
उद्यन्न् एवैषाम् उभयेषाम्पाप्मानम् अपहन्ति
तस्माद्यदैवैनं कदा च यज्ञ उपनमेद् अथाग्नी आदधीत
न श्वःश्वम् उपासीत
को हि मनुष्यस्य श्वो वेद
te vā eta ṛtava ubhaya evāpahatapāpmānaḥ
sūrya evaiṣāmpāpmano 'pahantā
udyann evaiṣām ubhayeṣāmpāpmānam apahanti
tasmādyadaivainaṃ kadā ca yajña upanamed athāgnī ādadhīta
na śvaḥśvam upāsīta
ko hi manuṣyasya śvo veda

