Mahabharat · Adhyaya 92 1.92.24
1.92.24स राजा शंतनुर्धीमान्ख्यातः पृथ्व्यां धनुर्धरः
बभूव सर्वलोकस्य सत्यवाग् इति संमतः
पीनस्कन्धो महाबाहुर्मत्तवारणविक्रमः
अन्वितः परिपूर्णार्थैः सर्वैर्नृपतिलक्षणैः
अमात्यसंपदोपेतः क्षत्रधर्मविशेषवित्
वशे चक्रे महीम् एको विजित्य वसुधाधिपान्
वेदान् आगमयत्कृत्स्नान्राजधर्मांश्च सर्वशः
ईजे च बहुभिः सत्रैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः
तर्पयामास विप्रांश्च वेदाध्ययनकोविदान्
रत्नैर् उच्चावचैर्गोभिर्ग्रामैर् अश्वैर्धनैर् अपि
वयोरूपेण सम्पन्नः पौरुषेण बलेन च
ऐश्वर्येण प्रतापेन विक्रमेण धनेन च
वर्तमानं च सत्येन सर्वधर्मविशारदम्
तं महीपं महीपाला राजराजम् अकुर्वत
वीतशोकभयाबाधाः सुखस्वप्नप्रबोधनाः
श्रिया भरतशार्दूल समपद्यन्त भूमिपाः
शंतनुप्रमुखैर्गुप्तं राष्ट्राधिपतिभिर्जगत्
नियमैः सर्ववर्णानां ब्रह्मोत्तरम् अवर्तत
ब्राह्मणाभिमुखं क्षत्रं क्षत्रियाभिमुखा विशः
ब्रह्मक्षत्रानुलोमाश्च शूद्राः पर्यचरन्विशः
एवं पशुवराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम्
शंतनावथ राज्यस्थे नावर्तत वृथा वधः
असुखानाम् अनाथानां तिर्यग्योनिषु वर्तताम्
स एव राजा सर्वेषां भूतानाम् अभवत्पिता
स हस्तिनाम्नि धर्मात्मा विहरन्कुरुनन्दनः
तेजसा सूर्यकल्पो ऽभूद्वायुना च समो बले
अन्तकप्रतिमः कोपे क्षमया पृथिवीसमः
बभूव राजा सुमतिः प्रजानां सत्यविक्रमः
स वनेषु च रम्येषु शैलप्रस्रवणेषु च
बभूव मृगयाशीलः सततं वनगोचरः
स वनेषु वारण्येषु शैलप्रस्रवणेषु च
Transliteration
sa rājā śaṃtanurdhīmānkhyātaḥ pṛthvyāṃ dhanurdharaḥ
babhūva sarvalokasya satyavāg iti saṃmataḥ
pīnaskandho mahābāhurmattavāraṇavikramaḥ
anvitaḥ paripūrṇārthaiḥ sarvairnṛpatilakṣaṇaiḥ
amātyasaṃpadopetaḥ kṣatradharmaviśeṣavit
vaśe cakre mahīm eko vijitya vasudhādhipān
vedān āgamayatkṛtsnānrājadharmāṃśca sarvaśaḥ
īje ca bahubhiḥ satraiḥ kratubhirbhūridakṣiṇaiḥ
tarpayāmāsa viprāṃśca vedādhyayanakovidān
ratnair uccāvacairgobhirgrāmair aśvairdhanair api
vayorūpeṇa sampannaḥ pauruṣeṇa balena ca
aiśvaryeṇa pratāpena vikrameṇa dhanena ca
vartamānaṃ ca satyena sarvadharmaviśāradam
taṃ mahīpaṃ mahīpālā rājarājam akurvata
vītaśokabhayābādhāḥ sukhasvapnaprabodhanāḥ
śriyā bharataśārdūla samapadyanta bhūmipāḥ
śaṃtanupramukhairguptaṃ rāṣṭrādhipatibhirjagat
niyamaiḥ sarvavarṇānāṃ brahmottaram avartata
brāhmaṇābhimukhaṃ kṣatraṃ kṣatriyābhimukhā viśaḥ
brahmakṣatrānulomāśca śūdrāḥ paryacaranviśaḥ
evaṃ paśuvarāhāṇāṃ tathaiva mṛgapakṣiṇām
śaṃtanāvatha rājyasthe nāvartata vṛthā vadhaḥ
asukhānām anāthānāṃ tiryagyoniṣu vartatām
sa eva rājā sarveṣāṃ bhūtānām abhavatpitā
sa hastināmni dharmātmā viharankurunandanaḥ
tejasā sūryakalpo 'bhūdvāyunā ca samo bale
antakapratimaḥ kope kṣamayā pṛthivīsamaḥ
babhūva rājā sumatiḥ prajānāṃ satyavikramaḥ
sa vaneṣu ca ramyeṣu śailaprasravaṇeṣu ca
babhūva mṛgayāśīlaḥ satataṃ vanagocaraḥ
sa vaneṣu vāraṇyeṣu śailaprasravaṇeṣu ca
By System Admin
Translation
Draft in progress