Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 55 1.55.3

1.55.3

श्रोतुं पात्रं च राजंस्त्वं प्राप्येमां भारतीं कथाम्

गुरोर्वक्तुं परिस्पन्दो मुदा प्रोत्सहतीव माम्

शौनक उवाच

सूत उवाच

जनमेजयेन राज्ञा वै किमर्थं सूतनन्दन

सर्पसत्रान्तरे पृष्टो व्यासशिष्यो महातपाः

पूर्वजानां कथां मां वै तन्नो वद महामते

सर्वज्ञः सर्वदर्शी च न ते ह्यविदितं क्वचित्

सर्पसत्रे च सम्पूर्णे ऋत्विजश्चागतश्रमाः

धूमसंभ्रान्तनेत्रास्तु दशाष्टौ सुषुपुस्तदा

तेषु सुप्तेषु सर्वेषु राजा पारिक्षितस्तदा

यज्ञान्ते ऋषिभिर्नैव निद्रा कार्या कथंचन

इति स्मृत्युक्तवचनं स्मृत्वा तान् ऋषिसत्तमान्

अभिमन्त्रितेनोदकेन ऋषिभिश्चाभिचारकैः

प्रोक्षयामास तेषां वै निद्रान्तं तु चिकीर्षवान्

एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र मूर्च्छाम् आपुः सुदीर्घिकाम्

अचेतनांश्च मुनयस्तान्दृष्ट्वा दुःखितो ऽभवत्

तदा सभासदो विप्राः प्रोचुश्च जनमेजयम्

धिग्धिक्ते चेष्टितं राजन्ब्राह्मणान्हतवान् असि

ब्रह्महत्याष्टादश वै कृतास्त्वया नराधिप

चर तीर्थान्यनेकानि पश्चाच्छुद्धिम् अवाप्स्यसि

एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र वाग् उवाचाशरीरिणी

दुःखितं चिन्तयाक्रान्तं राजानं जीवयन्न् इव

ब्रह्महत्याविमोक्षार्थं कृत्वा चीरं निᄆईयुतम्

अष्टादशारत्निकं च तद्वासः परिधाय च

पाण्डवानां कथा ह्यत्र अष्टादशकपर्वकम्

शृणु त्वं भारतं च ततः शुद्धिम् अवाप्स्यसि

इति तद्वचनं श्रुत्वा ऋषिभिश्चानुमोदितः

वासस्तद् उक्तं वासित्वा व्यासं सत्यवतीसुतम्

प्रश्रयावनतो राजा पप्रच्छ पूर्वजां कथाम्

ताम् अहं वर्णयिष्यामि शृणुध्वं भो मुनीश्वराः

Transliteration

śrotuṃ pātraṃ ca rājaṃstvaṃ prāpyemāṃ bhāratīṃ kathām

gurorvaktuṃ parispando mudā protsahatīva mām

śaunaka uvāca

sūta uvāca

janamejayena rājñā vai kimarthaṃ sūtanandana

sarpasatrāntare pṛṣṭo vyāsaśiṣyo mahātapāḥ

pūrvajānāṃ kathāṃ māṃ vai tanno vada mahāmate

sarvajñaḥ sarvadarśī ca na te hyaviditaṃ kvacit

sarpasatre ca sampūrṇe ṛtvijaścāgataśramāḥ

dhūmasaṃbhrāntanetrāstu daśāṣṭau suṣupustadā

teṣu supteṣu sarveṣu rājā pārikṣitastadā

yajñānte ṛṣibhirnaiva nidrā kāryā kathaṃcana

iti smṛtyuktavacanaṃ smṛtvā tān ṛṣisattamān

abhimantritenodakena ṛṣibhiścābhicārakaiḥ

prokṣayāmāsa teṣāṃ vai nidrāntaṃ tu cikīrṣavān

etasminn antare tatra mūrcchām āpuḥ sudīrghikām

acetanāṃśca munayastāndṛṣṭvā duḥkhito 'bhavat

tadā sabhāsado viprāḥ procuśca janamejayam

dhigdhikte ceṣṭitaṃ rājanbrāhmaṇānhatavān asi

brahmahatyāṣṭādaśa vai kṛtāstvayā narādhipa

cara tīrthānyanekāni paścācchuddhim avāpsyasi

etasminn antare tatra vāg uvācāśarīriṇī

duḥkhitaṃ cintayākrāntaṃ rājānaṃ jīvayann iva

brahmahatyāvimokṣārthaṃ kṛtvā cīraṃ niᄆīyutam

aṣṭādaśāratnikaṃ ca tadvāsaḥ paridhāya ca

pāṇḍavānāṃ kathā hyatra aṣṭādaśakaparvakam

śṛṇu tvaṃ bhārataṃ ca tataḥ śuddhim avāpsyasi

iti tadvacanaṃ śrutvā ṛṣibhiścānumoditaḥ

vāsastad uktaṃ vāsitvā vyāsaṃ satyavatīsutam

praśrayāvanato rājā papraccha pūrvajāṃ kathām

tām ahaṃ varṇayiṣyāmi śṛṇudhvaṃ bho munīśvarāḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress