Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 189 1.189.49

1.189.49

सैषा देवी रुचिरा देवजुष्टा पञ्चानाम् एका स्वकृतेन कर्मणा

सृष्टा स्वयं देवपत्नी स्वयम्भुवा श्रुत्वा राजन्द्रुपदेष्टं कुरुष्व

व्यासः

इदं चापि पुरावृत्तं तन्निबोध च भूमिप

कीर्त्यमानं नृपर्षीणां पूर्वेषां दारकर्मणि

नितन्तुर्नाम राजर्षिर्बभूव भुवि विश्रुतः

तस्य पुत्रा महेष्वासा बभूवुः पञ्च भूमिपाः

साल्वेयः शूरसेनश्च श्रुतसेनश्च वीर्यवान्

तिन्दुसारो ऽतिसारश्च क्षत्रियाः क्रतुयाजिनः

नातिचक्रमुर् अन्योन्यम् अन्योन्यस्य प्रियंवदाः

एतान्नैतन्तवान्पञ्च शैब्या चात्र स्वयंवरे

अवाप सा पतीन्वीरान्भौमाश्वी मनुजाधिपान्

वीणेव मधुरारावा गान्धारस्वरमूर्छिता

उत्तमा सर्वनारीणां भौमाश्वी ह्यभवत्तदा

यस्या नैतन्तवाः पञ्च पतयः क्षत्रियर्षभाः

बभूवुः पृथिवीपालाः सर्वैः समुदिता गुणैः

तेषाम् एकाभवद्भार्या राज्ञाम् औशीनरी नृप

भौमाश्वी नाम भद्रं ते तदा रूपगुणान्विता

पञ्चभ्यः पञ्चधा पञ्च दायादान्सा व्यजायत

तेभ्यो नैतन्तवेभ्यस्तु राजशार्दूल वै तदा

पृथग् आख्याभवत्तेषां मत्स्यानां पञ्चधा भुवि

यथावत्कीर्त्यमानांस्ताञ्शृणु मे राजसत्तम

साल्वेयाः शूरसेनाश्च श्रुतसेनाश्च पार्थिवाः

तिन्दुसारातिसाराश्च वंशा एषां नृपोत्तम

एवम् एकाभवद्भार्या भौमाश्वी भुवि विश्रुता

Transliteration

saiṣā devī rucirā devajuṣṭā pañcānām ekā svakṛtena karmaṇā

sṛṣṭā svayaṃ devapatnī svayambhuvā śrutvā rājandrupadeṣṭaṃ kuruṣva

vyāsaḥ

idaṃ cāpi purāvṛttaṃ tannibodha ca bhūmipa

kīrtyamānaṃ nṛparṣīṇāṃ pūrveṣāṃ dārakarmaṇi

nitanturnāma rājarṣirbabhūva bhuvi viśrutaḥ

tasya putrā maheṣvāsā babhūvuḥ pañca bhūmipāḥ

sālveyaḥ śūrasenaśca śrutasenaśca vīryavān

tindusāro 'tisāraśca kṣatriyāḥ kratuyājinaḥ

nāticakramur anyonyam anyonyasya priyaṃvadāḥ

etānnaitantavānpañca śaibyā cātra svayaṃvare

avāpa sā patīnvīrānbhaumāśvī manujādhipān

vīṇeva madhurārāvā gāndhārasvaramūrchitā

uttamā sarvanārīṇāṃ bhaumāśvī hyabhavattadā

yasyā naitantavāḥ pañca patayaḥ kṣatriyarṣabhāḥ

babhūvuḥ pṛthivīpālāḥ sarvaiḥ samuditā guṇaiḥ

teṣām ekābhavadbhāryā rājñām auśīnarī nṛpa

bhaumāśvī nāma bhadraṃ te tadā rūpaguṇānvitā

pañcabhyaḥ pañcadhā pañca dāyādānsā vyajāyata

tebhyo naitantavebhyastu rājaśārdūla vai tadā

pṛthag ākhyābhavatteṣāṃ matsyānāṃ pañcadhā bhuvi

yathāvatkīrtyamānāṃstāñśṛṇu me rājasattama

sālveyāḥ śūrasenāśca śrutasenāśca pārthivāḥ

tindusārātisārāśca vaṃśā eṣāṃ nṛpottama

evam ekābhavadbhāryā bhaumāśvī bhuvi viśrutā

By System Admin

Translation

Draft in progress