Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 181 1.181.25

1.181.25

तत्राश्चर्यं भीमसेनश्चकार पुरुषर्षभः

यच्छल्यं पतितं भूमौ नाहनद्बलिनं बली

ततो राजसमूहस्य पश्यतो वृक्षम् आरुजत्

ततस्तु भीमं संज्ञाभिर्वारयामास धर्मराट्

आकारज्ञस्ततो भ्रातुः पाण्डवो ऽपि न्यवर्तत

धर्मराजश्च कौरव्यं दुर्योधनम् अमर्षणम्

एतस्मिन्नन्तरे ऽविध्यद्बाणेन नतपर्वणा

दुर्योधनम् अमित्रघ्नं धर्मराजो युधिष्ठिरः

ततो दुर्योधनः क्रुद्धो दण्डाहत इवोरगः

प्रत्ययुध्यत राजानं यत्नं परमम् आस्थितः

छित्त्वा राजा धनुः सज्यं धार्तराष्ट्रस्य संयुगे

अभ्यवर्षच्छरौघैस्तं स हित्वा प्राद्रवद्रणम्

दुःशासनस्तु संक्रुद्धः सहदेवेन पार्थिव

युद्ध्वा च सुचिरं कालं धनुषा स महारथः

विसृज्य च धनुः संख्ये वर्म चादाय भास्वरम्

असिम् आकाशसंकाशम् अभिदुद्राव पाण्डवम्

विकर्णचित्रसेनाभ्यां निगृहीतश्च कौरवः

दुःषहो नकुलाच्चापि अपकृष्टश्च कौरवैः

निवर्तन्तां भवन्तो वै कुतो विप्रेषु विग्रहः

न चेमे केवलं विप्रा न चैषां मानुषं बलम्

द्वावत्र ब्राह्मणौ क्रूरौ द्वाविन्द्रसदृशौ बले

ये वा के वा नमस्तेभ्यो गच्छामः स्वपुरं वयम्

एवं सम्भाष्य ते वीरा विनिवर्तन्त कौरवाः

प्रजहुर्ब्राह्मणास्तत्र समेतं राजमण्डलम्

प्रयातास्ते ततस्तत्र क्षत्रिया रणमूर्धनि

ब्राह्मणाश्च जयं प्राप्ताः कन्याम् आदाय निर्ययुः

Transliteration

tatrāścaryaṃ bhīmasenaścakāra puruṣarṣabhaḥ

yacchalyaṃ patitaṃ bhūmau nāhanadbalinaṃ balī

tato rājasamūhasya paśyato vṛkṣam ārujat

tatastu bhīmaṃ saṃjñābhirvārayāmāsa dharmarāṭ

ākārajñastato bhrātuḥ pāṇḍavo 'pi nyavartata

dharmarājaśca kauravyaṃ duryodhanam amarṣaṇam

etasminnantare 'vidhyadbāṇena nataparvaṇā

duryodhanam amitraghnaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ

tato duryodhanaḥ kruddho daṇḍāhata ivoragaḥ

pratyayudhyata rājānaṃ yatnaṃ paramam āsthitaḥ

chittvā rājā dhanuḥ sajyaṃ dhārtarāṣṭrasya saṃyuge

abhyavarṣaccharaughaistaṃ sa hitvā prādravadraṇam

duḥśāsanastu saṃkruddhaḥ sahadevena pārthiva

yuddhvā ca suciraṃ kālaṃ dhanuṣā sa mahārathaḥ

visṛjya ca dhanuḥ saṃkhye varma cādāya bhāsvaram

asim ākāśasaṃkāśam abhidudrāva pāṇḍavam

vikarṇacitrasenābhyāṃ nigṛhītaśca kauravaḥ

duḥṣaho nakulāccāpi apakṛṣṭaśca kauravaiḥ

nivartantāṃ bhavanto vai kuto vipreṣu vigrahaḥ

na ceme kevalaṃ viprā na caiṣāṃ mānuṣaṃ balam

dvāvatra brāhmaṇau krūrau dvāvindrasadṛśau bale

ye vā ke vā namastebhyo gacchāmaḥ svapuraṃ vayam

evaṃ sambhāṣya te vīrā vinivartanta kauravāḥ

prajahurbrāhmaṇāstatra sametaṃ rājamaṇḍalam

prayātāste tatastatra kṣatriyā raṇamūrdhani

brāhmaṇāśca jayaṃ prāptāḥ kanyām ādāya niryayuḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress