Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 16 1.16.36

1.16.36

श्रीः सुरा चैव सोमश्च तुरगश्च मनोजवः

अतः परं महाकायश्चतुर्दंष्ट्रो महोत्कटः

ऐरावणस्तु नागेन्द्र उत्थितो ऽमृतसंभवः

विषं ज्येष्ठा च सोमश्च श्रीः सुरा तुरगस्तथा

कौस्तुभश्चाप्सराश्चैव ऐरावतमहागजः

कपिला कामवृक्षश्च कौस्तुभश्चाप्सरोगणाः

ऐरावतः स वै नागो नागानां प्रवरः शुभः

श्वेतैर्दन्तैश्चतुर्भिस्तु महाकायस्ततः परम्

ऐरावणो महानागो ऽभवद्वज्रभृता धृतः

अतिनिर्मथनाद् एव कालकूटस्ततः परः

जगद् आवृत्य सहसा सधूमो ऽग्निर् इव ज्वलन्

त्रैलोक्यं मोहितं यस्य गन्धम् आघ्राय तद्विषम्

दधार भगवान्कण्ठे मन्त्रमूर्तिर्महेश्वरः

तदा प्रभृति देवस्तु नीलकण्ठ इति श्रुतिः

एतस्मिन्न् अन्तरे दैत्या देवान्निर्जित्य कृत्स्नशः

जगृहुर् अमृतं दिव्यं देवा विमनसो ऽभवन्

प्राग्रसल्लोकरक्षार्थं ब्रह्मणो वचनाच्छिवः

एतत्तद् अद्भुतं दृष्ट्वा निराशा दानवाः स्थिताः

अमृतार्थे च लक्ष्म्यर्थे महान्तं वैरम् आश्रिताः

यतो देवास्ततो जग्मुर् आदित्यपथम् आश्रिताः

भ्रममाणस्य तु गिरेर्मन्दरस्य तु विप्रुषः

तेष्वष्टाप्सरसो जज्ञे षष्टिः कोट्यो वराङ्गनाः

अजरामराश्चारुरूपाः पीनश्रोणिपयोधराः

यासां संदर्शनान्मर्त्यः उन्मत्तक इवाभवत्

Transliteration

śrīḥ surā caiva somaśca turagaśca manojavaḥ

ataḥ paraṃ mahākāyaścaturdaṃṣṭro mahotkaṭaḥ

airāvaṇastu nāgendra utthito 'mṛtasaṃbhavaḥ

viṣaṃ jyeṣṭhā ca somaśca śrīḥ surā turagastathā

kaustubhaścāpsarāścaiva airāvatamahāgajaḥ

kapilā kāmavṛkṣaśca kaustubhaścāpsarogaṇāḥ

airāvataḥ sa vai nāgo nāgānāṃ pravaraḥ śubhaḥ

śvetairdantaiścaturbhistu mahākāyastataḥ param

airāvaṇo mahānāgo 'bhavadvajrabhṛtā dhṛtaḥ

atinirmathanād eva kālakūṭastataḥ paraḥ

jagad āvṛtya sahasā sadhūmo 'gnir iva jvalan

trailokyaṃ mohitaṃ yasya gandham āghrāya tadviṣam

dadhāra bhagavānkaṇṭhe mantramūrtirmaheśvaraḥ

tadā prabhṛti devastu nīlakaṇṭha iti śrutiḥ

etasminn antare daityā devānnirjitya kṛtsnaśaḥ

jagṛhur amṛtaṃ divyaṃ devā vimanaso 'bhavan

prāgrasallokarakṣārthaṃ brahmaṇo vacanācchivaḥ

etattad adbhutaṃ dṛṣṭvā nirāśā dānavāḥ sthitāḥ

amṛtārthe ca lakṣmyarthe mahāntaṃ vairam āśritāḥ

yato devāstato jagmur ādityapatham āśritāḥ

bhramamāṇasya tu girermandarasya tu vipruṣaḥ

teṣvaṣṭāpsaraso jajñe ṣaṣṭiḥ koṭyo varāṅganāḥ

ajarāmarāścārurūpāḥ pīnaśroṇipayodharāḥ

yāsāṃ saṃdarśanānmartyaḥ unmattaka ivābhavat

By System Admin

Translation

Draft in progress