Mahabharat · Adhyaya 16 1.16.36
1.16.36श्रीः सुरा चैव सोमश्च तुरगश्च मनोजवः
अतः परं महाकायश्चतुर्दंष्ट्रो महोत्कटः
ऐरावणस्तु नागेन्द्र उत्थितो ऽमृतसंभवः
विषं ज्येष्ठा च सोमश्च श्रीः सुरा तुरगस्तथा
कौस्तुभश्चाप्सराश्चैव ऐरावतमहागजः
कपिला कामवृक्षश्च कौस्तुभश्चाप्सरोगणाः
ऐरावतः स वै नागो नागानां प्रवरः शुभः
श्वेतैर्दन्तैश्चतुर्भिस्तु महाकायस्ततः परम्
ऐरावणो महानागो ऽभवद्वज्रभृता धृतः
अतिनिर्मथनाद् एव कालकूटस्ततः परः
जगद् आवृत्य सहसा सधूमो ऽग्निर् इव ज्वलन्
त्रैलोक्यं मोहितं यस्य गन्धम् आघ्राय तद्विषम्
दधार भगवान्कण्ठे मन्त्रमूर्तिर्महेश्वरः
तदा प्रभृति देवस्तु नीलकण्ठ इति श्रुतिः
एतस्मिन्न् अन्तरे दैत्या देवान्निर्जित्य कृत्स्नशः
जगृहुर् अमृतं दिव्यं देवा विमनसो ऽभवन्
प्राग्रसल्लोकरक्षार्थं ब्रह्मणो वचनाच्छिवः
एतत्तद् अद्भुतं दृष्ट्वा निराशा दानवाः स्थिताः
अमृतार्थे च लक्ष्म्यर्थे महान्तं वैरम् आश्रिताः
यतो देवास्ततो जग्मुर् आदित्यपथम् आश्रिताः
भ्रममाणस्य तु गिरेर्मन्दरस्य तु विप्रुषः
तेष्वष्टाप्सरसो जज्ञे षष्टिः कोट्यो वराङ्गनाः
अजरामराश्चारुरूपाः पीनश्रोणिपयोधराः
यासां संदर्शनान्मर्त्यः उन्मत्तक इवाभवत्
Transliteration
śrīḥ surā caiva somaśca turagaśca manojavaḥ
ataḥ paraṃ mahākāyaścaturdaṃṣṭro mahotkaṭaḥ
airāvaṇastu nāgendra utthito 'mṛtasaṃbhavaḥ
viṣaṃ jyeṣṭhā ca somaśca śrīḥ surā turagastathā
kaustubhaścāpsarāścaiva airāvatamahāgajaḥ
kapilā kāmavṛkṣaśca kaustubhaścāpsarogaṇāḥ
airāvataḥ sa vai nāgo nāgānāṃ pravaraḥ śubhaḥ
śvetairdantaiścaturbhistu mahākāyastataḥ param
airāvaṇo mahānāgo 'bhavadvajrabhṛtā dhṛtaḥ
atinirmathanād eva kālakūṭastataḥ paraḥ
jagad āvṛtya sahasā sadhūmo 'gnir iva jvalan
trailokyaṃ mohitaṃ yasya gandham āghrāya tadviṣam
dadhāra bhagavānkaṇṭhe mantramūrtirmaheśvaraḥ
tadā prabhṛti devastu nīlakaṇṭha iti śrutiḥ
etasminn antare daityā devānnirjitya kṛtsnaśaḥ
jagṛhur amṛtaṃ divyaṃ devā vimanaso 'bhavan
prāgrasallokarakṣārthaṃ brahmaṇo vacanācchivaḥ
etattad adbhutaṃ dṛṣṭvā nirāśā dānavāḥ sthitāḥ
amṛtārthe ca lakṣmyarthe mahāntaṃ vairam āśritāḥ
yato devāstato jagmur ādityapatham āśritāḥ
bhramamāṇasya tu girermandarasya tu vipruṣaḥ
teṣvaṣṭāpsaraso jajñe ṣaṣṭiḥ koṭyo varāṅganāḥ
ajarāmarāścārurūpāḥ pīnaśroṇipayodharāḥ
yāsāṃ saṃdarśanānmartyaḥ unmattaka ivābhavat
By System Admin
Translation
Draft in progress