Mahabharat · Adhyaya 16 1.16.15
1.16.15वासुकेर् अथ नागस्य सहसाक्षिप्यतः सुरैः
सधूमाः सार्चिषो वाता निष्पेतुर् असकृन्मुखात्
सूतः
वासुकेर्मथ्यमानस्य निःसृतेन विषेण च
अभवन्मिश्रितं तोयं तदा भार्गवनन्दन
मथनान्मन्दरेणाथ देवदानवबाहुभिः
विषं तीक्ष्णं समुद्भूतं हालाहलम् इति श्रुतम्
देवाश्च दानवाश्चैव दग्धास्तेन विषेण ह
अपाक्रामंस्ततो भीता विषादम् अगमंस्तदा
ब्रह्माणम् अब्रुवन्देवाः समेत्य मुनिपुंगवैः
मथ्यमाने ऽमृते जातं विषं कालानलप्रभम्
तेनैव तापिता लोकास्तस्य प्रतिकुरुष्व ह
एवम् उक्तस्तदा ब्रह्मा दध्यौ लोकेश्वरं हरम्
त्र्यक्षं त्रिशूलिनं रुद्रं देवदेवम् उमापतिम्
तदाथ चिन्तितो देवस्तज्ज्ञात्वा द्रुतम् आययौ
तस्याथ देवस्तत्सर्वम् आचचक्षे प्रजापतिः
तच्छ्रुत्वा देवदेवेशो लोकस्यास्य हितेप्सया
अपिबत्तद्विषं रुद्रः कालानलसमप्रभम्
कण्ठे स्थापितवान्देवो लोकानां हितकाम्यया
यस्मात्तु नीलता कण्ठे नीलकण्ठस्ततः स्मृतः
पीतमात्रे विषे तत्र रुद्रेणामिततेजसा
देवाः प्रीताः पुनर्जग्मुश्चक्रुर्वै कर्म तत्तथा
मथ्यमाने ऽमृतस्यार्थे भूयो वै देवदानवैः
Transliteration
vāsuker atha nāgasya sahasākṣipyataḥ suraiḥ
sadhūmāḥ sārciṣo vātā niṣpetur asakṛnmukhāt
sūtaḥ
vāsukermathyamānasya niḥsṛtena viṣeṇa ca
abhavanmiśritaṃ toyaṃ tadā bhārgavanandana
mathanānmandareṇātha devadānavabāhubhiḥ
viṣaṃ tīkṣṇaṃ samudbhūtaṃ hālāhalam iti śrutam
devāśca dānavāścaiva dagdhāstena viṣeṇa ha
apākrāmaṃstato bhītā viṣādam agamaṃstadā
brahmāṇam abruvandevāḥ sametya munipuṃgavaiḥ
mathyamāne 'mṛte jātaṃ viṣaṃ kālānalaprabham
tenaiva tāpitā lokāstasya pratikuruṣva ha
evam uktastadā brahmā dadhyau lokeśvaraṃ haram
tryakṣaṃ triśūlinaṃ rudraṃ devadevam umāpatim
tadātha cintito devastajjñātvā drutam āyayau
tasyātha devastatsarvam ācacakṣe prajāpatiḥ
tacchrutvā devadeveśo lokasyāsya hitepsayā
apibattadviṣaṃ rudraḥ kālānalasamaprabham
kaṇṭhe sthāpitavāndevo lokānāṃ hitakāmyayā
yasmāttu nīlatā kaṇṭhe nīlakaṇṭhastataḥ smṛtaḥ
pītamātre viṣe tatra rudreṇāmitatejasā
devāḥ prītāḥ punarjagmuścakrurvai karma tattathā
mathyamāne 'mṛtasyārthe bhūyo vai devadānavaiḥ
By System Admin
Translation
Draft in progress