Mahabharat · Adhyaya 151 1.151.18
1.151.18भीमसेनो ऽपि तद्रक्षः परिरभ्य महाभुजः
विस्फुरन्तं महावेगं विचकर्ष बलाद्बली
परिभ्रामणविक्षेपपरिरम्भावपातनैः
उत्सर्पणावसर्पैस्तावन्योन्यं प्रत्यरुन्धताम्
उत्थापनैर् उन्नयनैश्चालनैः स्थापनैर् अपि
जग्राह भीमः पाणिभ्यां गृहीत्वा चैनम् आक्षिपत्
आक्षिप्तो भीमसेनेन पुनर् एवोत्थितो हसन्
आलिङ्ग्यापीड्य चैवेनं न्यहनद्वसुधातले
भीमो व्यसर्जयच्चैनं समाश्वसिहि चेत्यपि
आस्फोटयामास बली उत्तिष्ठेति च सो ऽब्रवीत्
समुत्पत्य ततः क्रुद्धो रूपं कृत्वा महत्तरम्
विरूपः सहसा तस्थौ तर्जयित्वा वृकोदरम्
अहसद्भीमसेनो ऽथ राक्षसं भीमदर्शनम्
भीमसेनस्तु जग्राह ग्रीवायां भीमदर्शनम्
भुजाभ्यां जानुनैकेन पृष्ठे समभिपीडयत्
ततः क्रुद्धो विसृज्यैनं स भीमस्तस्य रक्षसः
स्वां कटीम् ईषद् उत्क्षिप्य बाहू चैव परामृशत्
तस्य बाहू समादाय त्वरमाणो वृकोदरः
उत्क्षिप्य चावधूयैनं पातयन्बलवान्भुवि
तं तु वामेन पादेन क्रुद्धो भीमपराक्रमः
उरस्येनं समाजघ्ने भीमस्तु पतितं भुवि
स संक्रुद्धः समुत्पत्य भीमम् अभ्यहनद्भृशम्
व्यात्ताननो दीप्तजिह्वो बाहुम् उद्यम्य दक्षिणम्
तेनाभिद्रुत्य क्रुद्धेन भीमो मूर्ध्नि समाहतः
मुष्टिना जानुना चैव वामपार्श्वे समाहतः
एवं निहन्यमानः सन्राक्षसेन बलीयसा
रोषेण महताविष्टो भीमो भीमपराक्रमः
ततः क्रुद्धः समुत्पत्य भीमो जग्राह राक्षसम्
तावन्योन्यं पीडयन्तौ पुरुषादवृकोदरौ
मत्ताविव महानागावन्योन्यं विचकर्षतुः
बाहुविक्षेपशब्दैश्च भीमराक्षसयोस्तदा
वेत्रकीयपुरी सर्वा वित्रस्ता समपद्यत
तयोर्वेगेन महता तत्र भूमिर् अकम्पत
पादपान्वीरुधश्चैव चूर्णयामासतुश्च तौ
समागतौ च तौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ
अश्मभिः पादवेगैश्च चूर्णयामासतुस्तदा
अथ तं लोलयित्वा तु भीमसेनो महाबलः
अगृह्णात्परिरभ्यैनं बाहुभ्यां भरतर्षभ
जानुभ्यां परिजग्राह भीमसेनो बकं बलात्
विस्फुरन्तं महाकायं विचकर्ष महाबलः
विकृष्यमाणो भीमेन कर्षंश्च युधि पाण्डवम्
समयुज्यत तीव्रेण श्रमेण पुरुषादकः
Transliteration
bhīmaseno 'pi tadrakṣaḥ parirabhya mahābhujaḥ
visphurantaṃ mahāvegaṃ vicakarṣa balādbalī
paribhrāmaṇavikṣepaparirambhāvapātanaiḥ
utsarpaṇāvasarpaistāvanyonyaṃ pratyarundhatām
utthāpanair unnayanaiścālanaiḥ sthāpanair api
jagrāha bhīmaḥ pāṇibhyāṃ gṛhītvā cainam ākṣipat
ākṣipto bhīmasenena punar evotthito hasan
āliṅgyāpīḍya caivenaṃ nyahanadvasudhātale
bhīmo vyasarjayaccainaṃ samāśvasihi cetyapi
āsphoṭayāmāsa balī uttiṣṭheti ca so 'bravīt
samutpatya tataḥ kruddho rūpaṃ kṛtvā mahattaram
virūpaḥ sahasā tasthau tarjayitvā vṛkodaram
ahasadbhīmaseno 'tha rākṣasaṃ bhīmadarśanam
bhīmasenastu jagrāha grīvāyāṃ bhīmadarśanam
bhujābhyāṃ jānunaikena pṛṣṭhe samabhipīḍayat
tataḥ kruddho visṛjyainaṃ sa bhīmastasya rakṣasaḥ
svāṃ kaṭīm īṣad utkṣipya bāhū caiva parāmṛśat
tasya bāhū samādāya tvaramāṇo vṛkodaraḥ
utkṣipya cāvadhūyainaṃ pātayanbalavānbhuvi
taṃ tu vāmena pādena kruddho bhīmaparākramaḥ
urasyenaṃ samājaghne bhīmastu patitaṃ bhuvi
sa saṃkruddhaḥ samutpatya bhīmam abhyahanadbhṛśam
vyāttānano dīptajihvo bāhum udyamya dakṣiṇam
tenābhidrutya kruddhena bhīmo mūrdhni samāhataḥ
muṣṭinā jānunā caiva vāmapārśve samāhataḥ
evaṃ nihanyamānaḥ sanrākṣasena balīyasā
roṣeṇa mahatāviṣṭo bhīmo bhīmaparākramaḥ
tataḥ kruddhaḥ samutpatya bhīmo jagrāha rākṣasam
tāvanyonyaṃ pīḍayantau puruṣādavṛkodarau
mattāviva mahānāgāvanyonyaṃ vicakarṣatuḥ
bāhuvikṣepaśabdaiśca bhīmarākṣasayostadā
vetrakīyapurī sarvā vitrastā samapadyata
tayorvegena mahatā tatra bhūmir akampata
pādapānvīrudhaścaiva cūrṇayāmāsatuśca tau
samāgatau ca tau vīrāvanyonyavadhakāṅkṣiṇau
aśmabhiḥ pādavegaiśca cūrṇayāmāsatustadā
atha taṃ lolayitvā tu bhīmaseno mahābalaḥ
agṛhṇātparirabhyainaṃ bāhubhyāṃ bharatarṣabha
jānubhyāṃ parijagrāha bhīmaseno bakaṃ balāt
visphurantaṃ mahākāyaṃ vicakarṣa mahābalaḥ
vikṛṣyamāṇo bhīmena karṣaṃśca yudhi pāṇḍavam
samayujyata tīvreṇa śrameṇa puruṣādakaḥ
By System Admin
Translation
Draft in progress