Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 151 1.151.13

1.151.13

ततो भीमः शनैर्भुक्त्वा तदन्नं पुरुषर्षभः

वार्युपस्पृश्य संहृष्टस्तस्थौ युधि महाबलः

स्थित्वा मुहूर्तं विश्रम्य वीरासनम् उपाश्रितः

भ्रामयन्तं महावृक्षम् आयान्तं भीमदर्शनम्

दृष्ट्वोत्थायाहवे वीरः सिंहनादं व्यनादयत्

वैशंपायनः

भुजवेगं तथा स्फोटं क्ष्वेडितं च महास्वनम्

कृत्वाह्वयत संक्रुद्धो भीमसेनो ऽथ राक्षसम्

बहुकालं सुपुष्टं ते शरीरं राक्षसाधम

मद्बाहुबलम् आश्रित्य न त्वं भूयस्त्वशिष्यसि

अद्य मद्बाहुनिष्पिष्टो गमिष्यसि यमक्षयम्

अद्य प्रभृति स्वप्स्यन्ति विप्रकीर्य निवासिनः

निरुद्विग्नाः पुरस्यास्य कण्टके सूद्धृते मया

अद्य युद्धे शरीरं ते कङ्कगोमायुवायसाः

मया हतस्य खादन्तु विकर्षन्तु च भूतले

एवम् उक्त्वा सुसंक्रुद्धः पार्थो बकजिघांसया

उपधावद्बकश्चापि पार्थं पार्थिवसत्तम

महाकायो महावेगो दारयन्न् इव मेदिनीम्

विरूपरूपः पिङ्गाक्षो भीमसेनम् अभिद्रवत्

त्रिशिखां भृकुटिं कृत्वा दष्ट्वा च दशनच्छदम्

उवाचाशनिशब्देन ध्वनिना भीषयन्न् इव

द्विपच्चतुष्पन्मांसैश्च बहुभिश्चौदनाचलैः

शकटान्नं ततो भुक्त्वा रक्षसः पाणिना सह

गृह्णन्न् एव महावृक्षं निःशेषं पर्वतोपमम्

भीमसेनो हसन्न् एव भुक्त्वा त्यक्त्वा च राक्षसम्

पीत्वा दधिघटान्पूर्णान्घृतकुम्भाञ्शतं शतम्

तद्रक्षःप्रहितं वृक्षं महाशाखं वनस्पतिम्

गृहीत्वा पाणिनैकेन सव्येनोद्यम्य चेतरम्

रक्षोवदनम् उद्वीक्ष्य भृकुटीविकटाननम्

दर्शयन्रक्षसे दन्तान्प्रजहासाशनिस्वनः

Transliteration

tato bhīmaḥ śanairbhuktvā tadannaṃ puruṣarṣabhaḥ

vāryupaspṛśya saṃhṛṣṭastasthau yudhi mahābalaḥ

sthitvā muhūrtaṃ viśramya vīrāsanam upāśritaḥ

bhrāmayantaṃ mahāvṛkṣam āyāntaṃ bhīmadarśanam

dṛṣṭvotthāyāhave vīraḥ siṃhanādaṃ vyanādayat

vaiśaṃpāyanaḥ

bhujavegaṃ tathā sphoṭaṃ kṣveḍitaṃ ca mahāsvanam

kṛtvāhvayata saṃkruddho bhīmaseno 'tha rākṣasam

bahukālaṃ supuṣṭaṃ te śarīraṃ rākṣasādhama

madbāhubalam āśritya na tvaṃ bhūyastvaśiṣyasi

adya madbāhuniṣpiṣṭo gamiṣyasi yamakṣayam

adya prabhṛti svapsyanti viprakīrya nivāsinaḥ

nirudvignāḥ purasyāsya kaṇṭake sūddhṛte mayā

adya yuddhe śarīraṃ te kaṅkagomāyuvāyasāḥ

mayā hatasya khādantu vikarṣantu ca bhūtale

evam uktvā susaṃkruddhaḥ pārtho bakajighāṃsayā

upadhāvadbakaścāpi pārthaṃ pārthivasattama

mahākāyo mahāvego dārayann iva medinīm

virūparūpaḥ piṅgākṣo bhīmasenam abhidravat

triśikhāṃ bhṛkuṭiṃ kṛtvā daṣṭvā ca daśanacchadam

uvācāśaniśabdena dhvaninā bhīṣayann iva

dvipaccatuṣpanmāṃsaiśca bahubhiścaudanācalaiḥ

śakaṭānnaṃ tato bhuktvā rakṣasaḥ pāṇinā saha

gṛhṇann eva mahāvṛkṣaṃ niḥśeṣaṃ parvatopamam

bhīmaseno hasann eva bhuktvā tyaktvā ca rākṣasam

pītvā dadhighaṭānpūrṇānghṛtakumbhāñśataṃ śatam

tadrakṣaḥprahitaṃ vṛkṣaṃ mahāśākhaṃ vanaspatim

gṛhītvā pāṇinaikena savyenodyamya cetaram

rakṣovadanam udvīkṣya bhṛkuṭīvikaṭānanam

darśayanrakṣase dantānprajahāsāśanisvanaḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress